Kopalnia ochry Mines de Bruoux

Mines de Bruoux – kopalnia ochry

W 1887 roku Paul Janselme otworzył w Gargas kopalnię, żeby dostać się do najlepszej żółtej ochry Luberonu. Zostało po niej ponad 40 kilometrów galerii wysokich jak nawy kościołów, w których potem hodowano pieczarki, a dziś zwiedza się je z przewodnikiem.

Kopalnia ochry Mines de Bruoux – podziemne katedry w Gargas

W 1887 roku Paul Janselme, właściciel ziemski z Gargas, otworzył na rodzinnych gruntach własną kopalnię ochry. Okolice Apt żyły wtedy z tego barwnika. Ochrę kopano w kilkudziesięciu miejscach, od dziesięciu lat do Apt dochodziła kolej, a żółty i czerwony proszek z Vaucluse wysyłano na cały świat.

Większość wydobycia odbywała się pod gołym niebem, w kamieniołomach podobnych do tych z Roussillon. Ale na wzgórzu Bruoux najlepsza, najczystsza żółta ochra leżała głęboko pod warstwami skały. Żeby się do niej dostać, trzeba było zejść pod ziemię. Na początku XX wieku górnicy zaczęli drążyć galerie.

Tak przez kilkadziesiąt lat powstał labirynt ponad 40 kilometrów korytarzy, niektórych wysokich na 15 metrów. Kiedy wchodzę do kopalni Bruoux, najpierw czuję chłód, a potem zadzieram głowę. Te korytarze nie wyglądają jak kopalnia. Wyglądają jak kościół wykuty w kolorowej skale.

Ochra spod Luberonu

Ochra to mieszanina drobnego piasku, glinki kaolinitowej i tlenków żelaza. Piaski, z których powstała, osadziły się na dnie morza w środkowej kredzie, około 100–112 milionów lat temu. Później, kiedy dno morza wynurzyło się, gorący i wilgotny klimat przekształcił je, a tlenki żelaza zabarwiły glinkę na żółto, pomarańczowo i czerwono. Te same warstwy widać na Ścieżce Ochry w Roussillon i w Colorado Provencal w Rustrel.

Ochra była znana od prehistorii, ale przemysł ochrowy w Prowansji narodził się w 1785 roku, kiedy Jean-Étienne Astier z Roussillon opracował sposób oddzielania barwnika od piasku przez płukanie. W Gargas przemysłowe wydobycie zaczęło się w 1848 roku. Około 1870 roku w gminie działało już około pięćdziesięciu miejsc wydobycia ochry, a w 1877 roku do Apt dotarła kolej, która pozwoliła wysyłać barwnik dalej.

Kopalnia w systemie komór i filarów

W Bruoux ochrę wydobywano metodą komór i filarów. Górnicy drążyli wysokie, wąskie galerie, a między nimi zostawiali masywne filary, które podtrzymywały strop. Korytarze krzyżują się pod kątem prostym, tworząc regularną sieć. Za filarami zostawała większość urobku, nawet trzy czwarte ochry, ale tylko tak można było bezpiecznie kopać w miękkiej skale.

Praca była ręczna. Górnicy rozbijali skałę kilofami, a urobek wywozili wózkami ciągniętymi przez konie. Z kopalnią wiąże się też ciekawostka: leworęczni górnicy podobno zarabiali więcej od praworęcznych. Wyniesioną na powierzchnię ochrę płukano, suszono, mielono i pakowano.

Szczyt przypadł na 1928 rok. W całym regionie wyprodukowano wtedy ponad 40 tysięcy ton ochry. Potem przyszedł kryzys, wojna i tanie barwniki syntetyczne. Wydobycie w Bruoux stopniowo wygasało i zakończyło się w połowie XX wieku. Całą historię przemysłu ochrowego przedstawia artykuł Ochra – kolorowa Prowansja.

Mines du Bruoux atrakcja Prowansji

Pieczarki w ciemności

Opuszczone galerie nie stały długo puste. Od 1959 roku hodowano w nich pieczarki, tak zwane champignons de Paris. Stała temperatura i wilgotność były dla nich idealne. Według lokalnych źródeł produkcja trwała aż do 2007 roku. Podczas zwiedzania można zobaczyć galerię, w której je hodowano.

Na turystów kopalnia czekała do 1 maja 2009 roku. Właścicielem terenu jest gmina Gargas, a zwiedzanie prowadzi lokalna firma Arcano. Rocznie przyjeżdża tu około 33 tysięcy osób.

W Gargas ochrę wciąż się wydobywa. Société des Ocres de France, założona w 1901 roku, prowadzi w Gargas ostatni w Europie odkrywkowy kamieniołom ochry. Barwnik z Luberonu trafia dziś do farb, tynków i kosmetyków.

Co zobaczyć w kopalni Mines de Bruoux

Kopalnię zwiedza się wyłącznie z przewodnikiem. Trasa ma około 1,3 kilometra i zajmuje mniej więcej godzinę.

Podziemne katedry

Najbardziej zapadają w pamięć wysokie galerie. Ściany mają odcienie od kremowej bieli przez żółć po rdzawą czerwień, a światło lamp wydobywa każdą warstwę. Między filarami robi się cicho i chłodno. To właśnie te przestrzenie sprawiają, że Bruoux nazywa się największą na świecie podziemną siecią kopalń ochry.

Ślady pracy górników

Przewodnik pokazuje, jak wyglądała praca w kopalni: gdzie górnicy zaczynali drążenie, jak prowadzili korytarze i dlaczego zostawiali filary. Opowieści o codziennym życiu w ochrowym pyle robią większe wrażenie niż sama skala galerii.

Ochrowy Luberon wokół Gargas

Kopalnię łatwo połączyć z innymi ochrowymi miejscami Luberonu. W Roussillon jest Ôkhra – Ecomuzeum Ochry, gdzie widać, jak ochrę płukano i suszono. Kilkanaście kilometrów na wschód leży Colorado Provencal, a pod Mont Ventoux stoją ochrowe Damy w Kapeluszach. Po wizycie warto zajrzeć do Apt, a o całym regionie opowiada przewodnik po Luberonie.

Jak zwiedzać kopalnię ochry Mines de Bruoux

Mines de Bruoux leżą w gminie Gargas, kilka kilometrów na północny zachód od Apt. Kopalnia jest czynna sezonowo, od wczesnej wiosny do jesieni, a galerie zwiedza się wyłącznie z przewodnikiem. Wycieczki wychodzą kilka razy dziennie o stałych porach, latem częściej, także po angielsku i niemiecku. Zwiedzanie trwa około godziny.

Rezerwacja jest obowiązkowa i przyjmuje się ją wyłącznie telefonicznie, dlatego w sezonie warto zadzwonić odpowiednio wcześnie. Na miejsce trzeba przyjechać z zapasem czasu, jeszcze przed godziną wyjścia grupy. Zwiedzanie w innych językach, także po polsku, można zamówić z tygodniowym wyprzedzeniem.

Wstęp jest płatny, ale przewidziano bilety ulgowe, tańsze bilety dla dzieci i młodzieży oraz ceny dla grup, a najmłodsze dzieci wchodzą bezpłatnie. Przy kopalni są bezpłatne parkingi, przy czym kampery i furgonetki mają osobny parking, kawałek od wejścia. Na parkingach nie wolno palić ani biwakować.

W galeriach przez cały rok jest około 10°C, więc nawet w sierpniu trzeba zabrać sweter lub kurtkę i włożyć wygodne buty. Na trasie nie brakuje stopni, ale można ją pokonać z wózkiem dziecięcym, a kopalnia jest przystosowana dla osób z ograniczoną mobilnością. Zwierząt nie można wprowadzać.

Aktualne ceny, godziny otwarcia, dojazd i pozostałe szczegóły znajdują się w informacjach praktycznych.

Mines de Bruoux – najczęstsze pytania

Czy wstęp do kopalni Mines de Bruoux jest płatny?

Tak. Zwiedzanie z przewodnikiem jest płatne, dzieci i młodzież mają tańsze bilety, a najmłodsi wchodzą bezpłatnie. Aktualne ceny znajdują się w informacjach praktycznych.

Czy trzeba rezerwować zwiedzanie?

Tak. Rezerwacja jest obowiązkowa i przyjmowana tylko telefonicznie. Numer telefonu i godziny wyjść znajdują się w informacjach praktycznych.

Czy można zwiedzać kopalnię po polsku?

Tak, ale trzeba zamówić taką wycieczkę z tygodniowym wyprzedzeniem. Kopalnia oferuje też zwiedzanie po angielsku, niemiecku, niderlandzku, włosku i hiszpańsku.

Jak zimno jest w kopalni?

Około 10°C przez cały rok. Latem różnica temperatur przy wejściu jest bardzo duża, więc ciepłe ubranie jest konieczne.

W 1887 roku Paul Janselme otworzył kopalnię na rodzinnej ziemi, żeby dostać się do najlepszej żółtej ochry Luberonu. Górnicy kopali tu przez pół wieku, potem w ciemności rosły pieczarki, a w końcu galerie opustoszały. Dziś znów schodzą do nich ludzie, choć nie po barwnik. Przychodzą zobaczyć, jak wygląda kolor od środka.

Informacje praktyczne
Mines de Bruoux
84400 Gargas, kilka km na północny zachód od Apt
Godziny otwarcia
Otwarte:
7 marca – 31 października, codziennie, tylko z przewodnikiem
Godziny:
• 7 marca – 31 października: wyjścia o 10.30, 11.30, 14.30, 15.30 i 16.30
• 8 lipca – 25 sierpnia: wyjścia co pół godziny 10.30–12.00 i 14.00–17.00 (o 12.00 po angielsku, w piątki o 13.30 po niemiecku)
Ostatnie wejście:
przyjechać ok. 20 min przed wyjściem
Wstęp i ceny
Bilet normalny:
10 €
Bilety ulgowe:
8,50 €
7,50 € (5–17 lat)
0 € (do 4 lat)
Parking:
bezpłatny (kampery: parking nr 2, ok. 200 m od wejścia)
Rezerwacja:
obowiązkowa, tylko telefonicznie: +33 4 90 06 22 59
Zwiedzanie
Zwiedzanie samodzielne:
nie – tylko z przewodnikiem
godziny wyjść – zakładka Godziny otwarcia; latem także po angielsku i (w piątki) po niemiecku; po polsku na zamówienie z tygodniowym wyprzedzeniem
Trasy:
ok. 1,3 km, ok. 20 stopni
Czas zwiedzania:
ok. 1 godziny
Dojazd
Samochodem:
Gargas, kilka km na północny zachód od Apt
Komunikacja publiczna:
autobus Zou! 917 Cavaillon – Gordes – Roussillon – Apt, ok. 4 kursy dziennie – przystanek Gargas Le Chêne
Parkingi:
bezpłatny (kampery: parking nr 2, ok. 200 m od wejścia)
Na miejscu
Wózki, dzieci i dostępność:
dostępne, także z wózkami
Psy:
nie
Wskazówki:
temp. w galeriach ok. 10°C przez cały rok