Chateau La Coste winnica – bastyda, którą siostra pokazała bratu
W 2002 roku Mara McKillen, od lat mieszkająca w Prowansji, odkryła w Le Puy-Sainte-Réparade bastydę z 1682 roku, a jej brat Paddy, irlandzki deweloper, zdecydował, że ta ziemia będzie jego. Tak zaczyna się historia posiadłości, którą dziś znamy jako Château La Coste. Chateau La Coste winnica leży około dwudziestu minut od Aix-en-Provence, ma dwieście hektarów, a obok win ma też sztukę, architekturę i restauracje. To jedna z najważniejszych atrakcji Prowansji dla każdego, kto lubi wino i współczesne budowle.
Chateau La Coste winnica: historia posiadłości do 2002 roku
Sercem posiadłości jest dom z 1682 roku. Oficjalna strona opisuje go jako wiejską rezydencję w stylu palladiańskim, a jeden z przewodników jako różową bastydę w stylu weneckim. Wokół niej rosną winorośl i oliwki. Wśród zachowanych śladów są elementy dużo starsze: fragmenty amfor, brukowane ścieżki z czasów galijsko-rzymskich i system nawadniający, które sięgają czasów rzymskich.
Mara McKillen mieszkała w Prowansji od lat 90. XX wieku, a w 2002 roku znalazła bastydę. Jej brat Paddy kupił posiadłość tego samego roku, wspólnie z siostrą został właścicielem i do dziś jest nim rodzeństwo. W 2004 roku McKillen zdecydował, że winnica ma się stać centrum sztuki współczesnej, zapraszając architektów i artystów, którzy zbudują dzieła wśród winorośli.
Chateau La Coste winnica po 2004 roku: od pierwszych budowli do otwarcia w 2011
Pierwsze realizacje pochodzą z 2008 roku: Jean Nouvel zaprojektował piwnicę (la cuverie), Frank Gehry pawilon muzyczny, a Richard Serra rzeźbę „AIX”. W 2010 roku stanęła tu rzeźba „Crouching Spider” Louise Bourgeois, wykonana w 2003 roku. W 2011 roku Tadao Ando ukończył centrum sztuki, bramę, kaplicę i ławki w kształcie origami, a posiadłość otworzyła się dla publiczności. Sześć lat później, w 2017 roku, powstał pawilon wystawowy Renzo Piano, a Ai Weiwei zostawił tu „Ruyi Path”. W tym samym roku do posiadłości dołączył hotel Villa La Coste z apartamentami, a w 2024 roku Przewodnik Michelin przyznał mu trzy klucze. Szczegółowy opis dzieł zawiera osobny artykuł o muzeum pod gołym niebem w Chateau La Coste.
Winnica w Chateau La Coste: 200 hektarów i uprawa ekologiczna
Cała posiadłość zajmuje około 200 hektarów, z czego według przewodników winorośl rośnie na około 125. Resztę wypełniają cyprysy, sosny pinie, drzewa oliwne i dęby, a między nimi budynki i dzieła sztuki. Winnica stawia na jakość, nie na ilość. Etykietę rolnictwa ekologicznego uzyskała w 2009 roku, a od 2013 roku cała uprawa jest ekologiczna, z elementami zasad biodynamicznych.
Wina powstają w apelacji Coteaux d’Aix-en-Provence oraz jako IGP Méditerranée. Wśród odmian czerwonych są cabernet sauvignon, cinsault, grenache noir i syrah, a wśród białych clairette, grenache blanc, vermentino, sauvignon blanc i ugni blanc. W ofercie są trzy rosé (Rosé d’une Nuit, Château Rosé i Grand Vin Rosé), trzy białe i trzy czerwone, wśród nich Grand Vin, Les Pentes Douces i Le Blanc lub Le Rouge. Jest też musujące La Bulle de La Coste oraz linia bezalkoholowa Nooh, w wersjach białej, różowej i musujących. Wina i degustacje opisuje artykuł o smakach winnicy Chateau La Coste.
Piwnica Nouvela i dawny dom z XIX wieku
Piwnica zaprojektowana przez Jeana Nouvela to stalowy budynek, w którym łączy się różne odmiany winogron i który ma nowoczesną technologię wydobywającą aromaty win. Sama winiarnia znajduje się w dawnym domu gospodarskim z XIX wieku, kilka metrów od piwnicy. W sklepie degustacyjnym można kupić wina, a także oliwę i miód, które powstają w posiadłości. Piwnicę zwiedza się z przewodnikiem codziennie, po francusku i po angielsku. Wina z posiadłości i bony upominkowe są dostępne także w sklepie internetowym. Osobną ofertą są warsztaty degustacyjne, opisane niżej.
Warsztaty degustacyjne w Chateau La Coste winnica
Posiadłość proponuje dwie główne formy degustacji. Pierwsza trwa 90 minut i łączy cztery wina z posiadłości z czekoladą lub serem, a prowadzący opowiada przy tym o rolnictwie ekologicznym i biodynamicznym. Druga to dwugodzinne warsztaty z degustacją w ciemno, na których uczestnicy uczą się otwierać butelkę, dobierać kieliszek, rozpoznawać aromaty, kolor, smak i taniny oraz oceniać, jak wino się starzeje. Obie odbywają się w weekendy, w języku francuskim w soboty i angielskim w niedziele, a prywatne sesje dla dwóch do sześciu osób zamawia się mailem w piwnicy.
Art & Architecture Walk: co można zobaczyć w trakcie spaceru
Trasa ma cztery kilometry, a oficjalna strona zaleca na nią dwie do trzech godzin. Poza dziełami wymienionymi wyżej stoją przy niej „Four Cubes To Contemplate Our Environment” Tadao Ando (2008–2011), „Small Crinkly” Alexandra Caldera z 1976 roku, „Dead End” Sophie Calle z 2018 roku i auditorium Oscara Niemeyera. Oficjalna strona radzi zabrać wygodne buty, nakrycie głowy i butelkę wody. Osoby, które wolą oszczędzić siły, mogą poprosić o przejazd pojazdem elektrycznym, który trzeba zamówić mailem.
Wystawy czasowe w Chateau La Coste
Oprócz stałych dzieł posiadłość pokazuje wystawy czasowe, które mają osobną zakładkę na stronie. Centrum sztuki Tadao Ando otwarto w 2011 roku, a na terenie działa też sklep z pracami artystów. W 2017 roku do przestrzeni wystawowych dołączył pawilon Renzo Piano. Aktualną wystawę pokazuje zakładka Exhibitions na oficjalnej stronie, a o kolejnych ekspozycjach informują aktualności w serwisie.
Gdzie zjeść i gdzie spać w Chateau La Coste
Oficjalna strona wymienia na terenie posiadłości kilka miejsc do jedzenia: kawiarnię-restaurację Tadao Ando, La Terrasse, restaurację argentyńską Francisa Mallmanna, restaurację włoską oraz rotisserie przy Auberge La Coste, drugim obiekcie noclegowym. Kuchnia Mallmanna ma osobny opis w artykule o ognistej kuchni Mallmanna w Chateau La Coste. Hotel Villa La Coste ma według Przewodnika Michelin 28 apartamentów, z których dziesięć ma prywatne baseny, oraz spa o powierzchni 800 metrów kwadratowych.
Chateau La Coste winnica: jak zwiedzać posiadłość
Posiadłość jest otwarta codziennie przez cały rok, latem dłużej. Główną atrakcją jest Art & Architecture Walk, czterokilometrowa trasa wśród winorośli, na którą trzeba przeznaczyć dwie do trzech godzin. Najlepiej wyruszyć na nią najpóźniej wczesnym popołudniem, tak aby spokojnie dojść do końca przed zamknięciem.
Trasa sztuki jest płatna, przysługują ulgi, a najmłodsze dzieci wchodzą bezpłatnie. Można ją przejść samodzielnie albo z przewodnikiem: wycieczki odbywają się codziennie po francusku i angielsku, podobnie jak zwiedzanie piwnicy Jeana Nouvela. Na zwiedzanie z przewodnikiem, degustacje i warsztaty warto zarezerwować miejsce z wyprzedzeniem.
Na spacer przydadzą się wygodne buty, nakrycie głowy i woda. Kto woli oszczędzić siły, może po wcześniejszej rezerwacji objechać trasę pojazdem elektrycznym. Na miejscu działają restauracje, sklep winiarski i sklep centrum sztuki, więc wizyta łatwo zamienia się w cały dzień.
Aktualne ceny, godziny otwarcia, dojazd i pozostałe szczegóły znajdują się w informacjach praktycznych.
Chateau La Coste winnica – najczęstsze pytania
Gdzie leży Chateau La Coste winnica?
Pod adresem 2750 Route de la Cride w Le Puy-Sainte-Réparade, około 20 minut jazdy od Aix-en-Provence.
Od kiedy Chateau La Coste winnica należy do McKillenów?
Od 2002 roku. W 2004 roku Paddy McKillen zdecydował, że posiadłość ma się stać także centrum sztuki, a dla publiczności otwarto ją w 2011 roku.
Czy Chateau La Coste winnica jest ekologiczna?
Tak, etykietę rolnictwa ekologicznego uzyskała w 2009 roku, a od 2013 roku cała uprawa jest ekologiczna, z elementami biodynamiki.
Ile hektarów ma Chateau La Coste winnica?
Cała posiadłość ma około 200 hektarów, z czego według przewodników około 125 to winorośl.
Chateau La Coste winnica zaczęła się w 2002 roku od jednej różowej bastydy z 1682 roku, którą Mara McKillen pokazała bratu. Dziś wokół tego samego domu rosną winorośl i oliwki, a między nimi stoją dzieła Ando, Nouvela, Gehry’ego i Bourgeois – ale wszystko wciąż zaczyna się od kamiennych murów, które czekały tu ponad trzy stulecia.