Cucuron – Kawa nad stawem

Cucuron kawa nad stawem

Cucuron – Kawa nad stawem

Kiedy w głowie Mężczyzny pojawiał się temat Cucuron, jako pierwszy ukazywał się widok stawu. Zawsze uważał to miejsce za esencję Prowansji, jej uroku, jej magii. Ten niecodzienny staw, znajdujący się w środku wioski, z tętniącym wokół niego życiem, z platanami rozkładającymi parasol cienia nad taflą wody i przyległymi budynkami, był dla niego uosobieniem smaku Prowansji – uroczo leniwego, lecz pełnego atrakcji miejsca.

Parafrazując tytuł znanego filmu można by rzec: „Jeżeli dziś jest wtorek, to jesteśmy w Cucuron”.

Mężczyzna uśmiechnął się do swoich myśli. Siedział przy stoliku, który dotykał kamiennego murku okalającego staw. Stolik zastawiony był jedynie dwiema filiżankami kawy, ale jego widok wraz z lekko marszczącą się taflą wody w tle i lekko zamazanymi odbiciami straganów był klimatyczny, a nawet nie wahał się pomyśleć – wręcz magiczny.

Wtorkowy poranek nad stawem

Dzień był wyjątkowo gwarny na tak wczesną porę, kiedy to zazwyczaj stoliki przyległych do stawu kawiarni i restauracji bywają raczej puste. Ale to właśnie we wtorki odbywają się w Cucuron tradycyjne prowansalskie ryneczki. Stragany rozstawione na dwóch bokach stawu oferowały to wszystko, co jest potrzebne do codziennego życia, i to, co jest produktem lokalnych wytwórców, skupiały wokół siebie sporo lokalnych klientów. O tak wczesnej porze turyści byli rzadkością.

Mężczyzna zerknął na leżący na murku stawu arbuz i uśmiechnął się – nie ma dnia bez arbuza. Dobrze, że w Prowansji codziennie można znaleźć miejsca, gdzie odbywają się lokalne rynki. W chwilę później jego wzrok przesuwał się po przeciwległych stronach stawu w poszukiwaniu widoku znajomej postaci, ale Kobieta zaginęła wśród licznych straganów. A gorąca kawa czekała na stoliku. Solidarnie czekał i nie upijał ze swojej filiżanki ani kropli aromatycznego napoju.

Miał czas na wspominki. Próbował zliczyć, ile razy był już w tym miejscu. Przy każdej wizycie w Prowansji, czyli siedem razy? Nie było tego tyle, ale wystarczyło tylko tych pięć wizyt, by zapamiętać prawie każdy szczegół. Dużo też pamiętał z historii Cucuron i jej najciekawszych miejsc, czyli między innymi stawu.

Historia stawu, który stał się sercem wioski

Historia stawu udokumentowana jest już od 1403 roku, kiedy służył jako zbiornik zasilający młyny mielące mąkę dla całej okolicy. Gmina wykupiła go formalnie w 1515 roku i rozbudowała, doprowadzając wodę z kilku źródeł Luberonu oraz budując dwa kolejne młyny. Dopiero w XIX wieku, po ostatecznym zniknięciu i rozbiórce młynów, staw zmniejszono do obecnych rozmiarów i zamieniono w miejsce spotkań i przyjemności typowego prowansalskiego życia. Rosnące dziś wokół niego platany zasadzono precyzyjnie w 1813 roku, a sam plac ze stawem wpisano na listę malowniczych miejsc Vaucluse w 1954 roku.

Basen ma dziś 61 metrów długości, 13 metrów szerokości i 2 metry głębokości – wystarczająco dużo, by robić wrażenie niewielkiego jeziora w samym sercu wioski. Choć wygląda na naturalny element krajobrazu, to w całości sztuczny zbiornik, którego dokładna data powstania pozostaje nieznana – wiadomo tylko, że istniał już na początku XV wieku.

Cucuron to miejsce, które stanowi pewien rodzaj ody do historii i sztuki. Ta malownicza wioska z całym swoim dziedzictwem i uliczkami, które wydają się być jakby zamrożone w czasie, zainspirowała wielu artystów i filmowców.

Wioska ze swoimi fasadami z ochry i kamienia, niebieskimi okiennicami i wieloma zacienionymi zakątkami została wybrana jako scenografia dwóch znanych filmów: „Jeździec na dachu” (Le Hussard sur le toit) w reżyserii Jean-Paula Rappeneau, opowiadającego historię epidemii cholery w XIX-wiecznej Prowansji, oraz „Dobry Rok” (A Good Year) Ridleya Scotta – lekkiej, romantycznej komedii o Brytyjczyku, który odkrywa na nowo odziedziczoną po wuju posiadłość winiarską. Oba filmy, choć zupełnie różne tonem, wybrały właśnie ten sam staw i te same uliczki jako tło dla swoich najważniejszych scen – co samo w sobie mówi wiele o wyjątkowej, filmowej wręcz scenografii, jaką natura i historia stworzyły w tym miejscu bez żadnej reżyserskiej ingerencji.

Ślady „Dobrego Roku” nad stawem

Mężczyzna powrócił ze świata wspomnień do teraźniejszości. Spojrzał w kierunku ulicy i znajdujących się przy niej zabudowań. Wyglądały jak na ujęciach filmu, który uwielbiał i który oglądał tyle razy, że trudno mu było policzyć. „Dobry Rok” to film bardzo umiejscowiony w Prowansji, nakręcony na podstawie książki Petera Mayle’a o tym samym tytule. Film powstał w 2005 roku, a fragmenty nakręcone w Cucuron były nad wyraz romantyczne: pierwsza randka, poszukiwanie wśród tłumów, rozmowa przy stoliku, kino letnie nad stawem z ekranem właśnie na tych budynkach, na które właśnie patrzył, i… deszcz, który jak to bywa w takich momentach, bardzo ponętnie zmoczył późniejszych kochanków.

I w tym momencie pojawiła się Kobieta, zawsze wiedziała, kiedy jest ten moment. Tak lekko, jak gdyby nie było jej tylko chwilę, przycupnęła na krześle i kilkoma łykami opróżniła filiżankę kawy. Patrzył na jej niewinny uśmiech i wrócił wyobraźnią do sceny z filmu. Widział oczyma marzeń jej zmoczoną sukienkę przylegającą do ciała i… Zdecydowany, choć aksamitny w brzmieniu głos pytający go, czy idzie zobaczyć, co jest na ryneczku, przywrócił go do rzeczywistości. Jednym haustem wypił kawę i ruszył w drogę śladem delikatnej postaci znikającej już za pierwszym straganem.

Rytuał, który się nie starzeje

Za każdym razem, kiedy wracał do Cucuron, obiecywał sobie w duchu, że tym razem usiądzie gdzie indziej – może przy przeciwległym brzegu stawu, może w cieniu zupełnie innego platana, może po drugiej stronie, tam gdzie stragany z ceramiką rozstawiają się najgęściej. I za każdym razem kończył przy tym samym stoliku, tym samym murku, patrząc na tę samą taflę wody, która nigdy nie wyglądała dokładnie tak samo dwa razy – raz gładka jak lustro, innym razem lekko pomarszczona przez powiew wiatru znad Luberonu, jeszcze innym razem usiana pływającymi liśćmi platanów.

Może właśnie w tym tkwił cały sekret tego miejsca: nie zmieniało się w swojej istocie, a jednocześnie każdego ranka oferowało coś nowego – inne światło, inny kąt cienia, inny zestaw twarzy przy sąsiednich stolikach.

Kawa w Cucuron smakowała inaczej niż gdziekolwiek indziej w Prowansji. Może to kwestia samej wody, może atmosfery panującej wokół stawu, a może po prostu przyzwyczajenia, które z czasem zamienia zwykły napój w coś więcej – w rytuał, punkt odniesienia, kotwicę pośród intensywnego, wielodniowego zwiedzania regionu, gdy każdy kolejny dzień przynosi nowe miejsce, nową wioskę, nowy zestaw wrażeń do zapamiętania. Bez względu na ostateczne wytłumaczenie, ten konkretny poranny wtorek nad stawem, z dwiema filiżankami, arbuzem na murku i gwarem targu w tle, pozostał jednym z tych momentów, które człowiek nosi w sobie długo, długo po powrocie do domu i codziennych obowiązków.