Vaugines fontanna

Vaugines

Vaugines wygląda dziś niemal tak samo jak w filmowych kadrach z „Manon u źródeł”. Romański kościół na skraju wioski, kamienny plac i spokojne uliczki stworzyły naturalną scenografię, która rozsławiła miejscowość daleko poza Luberon. To jedno z tych miejsc, gdzie kino nie przykryło autentycznego charakteru wsi.
Trwające wydarzenia
Rodzaj

Bez zaznaczenia – wszystkie.

Wyczyść

Brak pozycji.

Vaugines, urocza i kameralna wioska położona w południowej części Luberonu, emanuje spokojną i autentyczną prowansalską atmosferą. Choć niewielka, zyskała międzynarodową sławę dzięki filmowemu duetowi Claude’a Berriego – „Jean de Florette” i „Manon u źródeł”. Wśród wiosek i miast Prowansji Vaugines wyróżnia się tym, że romański kościół na skraju wioski, przed którym rozgrywa się jedna z najsłynniejszych scen „Manon u źródeł”, wygląda dziś niemal tak samo jak na filmowych kadrach z lat osiemdziesiątych – rzadkość wśród miejsc filmowych, które zwykle z czasem się zmieniają.

Historia Vaugines – przeorat u podnóża Luberonu

Dzieje Vaugines są związane z opactwem Psalmody. W 1004 roku rodzina Reillanne przekazała mu teren zwany Vallis Amata. Dokument z 1099 roku potwierdza istnienie niewielkiej placówki pod wezwaniem Zbawiciela. Średniowieczna wieś rozwinęła się później przy przeoracie; według historii opracowanej przez gminę jej powstanie przypada na początek XIII wieku.

Osada nie rozwijała się bez przerw. Wojny i kryzys późnego średniowiecza doprowadziły do jej wyludnienia, a ponowne zasiedlenie rozpoczęło się w 1478 roku. W XVI wieku ważną rolę odegrał przeor Georges de Bouliers. Jego rodzina pozostawiła po sobie okazałą rezydencję w starej części wsi. Z Vaugines związali się później Bruny, znani również z pobliskiego La Tour-d’Aigues.

Wioska zachowała rolnicze otoczenie i niewielką skalę. Uliczki, sklepione przejścia oraz dawne domy tworzą zwartą zabudowę pod zboczem Luberonu. Jej historia jest czytelna przede wszystkim w kamieniu: w kościele poza centrum, w dawnych rezydencjach i w przejściach prowadzących między fasadami.

Vaugines stało się znane szerszej publiczności dzięki ekranizacjom powieści Marcela Pagnola: „Jean de Florette” i „Manon u źródeł” Claude’a Berriego, które weszły do kin w 1986 roku. Data premiery nie jest datą zdjęć: obie produkcje realizowano w 1985 roku. Zdjęcia kręcono w kilku miejscach Prowansji, między innymi w Mirabeau, Riboux i sąsiednim Ansouis, ale to właśnie kadry z Vaugines najsilniej zapadły w pamięć widzów. Filmowy sukces tych produkcji, z Yves’em Montandem, Gerardem Depardieu i Danielem Auteuilem w rolach głównych, rozsławił wioskę na całym świecie.

To nie jedyny literacki ślad w historii Vaugines. Tu właśnie, po latach spędzonych w sąsiednim Menerbes i w Stanach Zjednoczonych, osiadł Peter Mayle, autor światowego bestsellera „Rok w Prowansji”. Pisarz mieszkał w Vaugines aż do śmierci w 2018 roku. Więcej o tym, jak Vaugines wpisuje się w tę opowieść, można przeczytać w tekście o miejscach Prowansji w duchu Petera Mayle’a. Vaugines dzieli więc z Menerbes i pobliskim Bonnieux to samo literackie dziedzictwo, które przyciągnęło do Luberonu tysiące czytelników na całym świecie.

Vaugines w kinie i miejscowych opowieściach

Choć Vaugines nie jest związane z licznymi legendami, to jego filmowa historia stała się swego rodzaju współczesną legendą. Jedna z najważniejszych scen „Manon u źródeł” – tak zwana „scena z ławką”, w której stary Papet dowiaduje się od starej Delfiny strasznej prawdy o pochodzeniu Jeana de Florette – została nakręcona przy romańskim kościele Saint-Pierre-et-Saint-Barthelemy. Kościół stoi poza zwartym centrum. Kaplica Saint-Joseph, obecnie biblioteka, jest innym budynkiem i nie należy utożsamiać jej z miejscem tego dialogu.

W wiosce żyje też inna, dużo starsza legenda. Dom zwany Commanderie bywa łączony z templariuszami. Sama nazwa nie potwierdza jednak obecności zakonu. Inwentarz dziedzictwa Ministerstwa Kultury opisuje go jako rezydencję rodziny Bouliers, później Bruny. Dlatego opowieść o templariuszach pozostaje miejscową tradycją, a nie udokumentowaną historią komandorii.

Spacer po Vaugines

Spacer po Vaugines jest krótki, ale pełen szczegółów: zaczyna się przy fontannie na głównym placu, prowadzi uliczkami obok zegarów słonecznych i oratoriów, mija dwie stare rezydencje i kaplicę Saint-Joseph, a kończy aleją prowadzącą do romańskiego kościoła na skraju wioski. Całość zajmuje około godziny – dość, żeby poczuć rytm tej spokojnej wioski i odnaleźć miejsca z filmów Berriego.

Fontanna na Place de la Fontaine

Sercem wioski jest Place de la Fontaine z fontanną, której korona od lat porośnięta jest grubą, zieloną czapą mchu. Fontanna regularnie pojawia się na zdjęciach z Vaugines. Nie należy jej mylić z niewielkim źródłem przy kościele ani z fontanną w Mirabeau, znaną z filmów Berriego. Przy placu można zatrzymać się na kawę i obejrzeć fasadę merostwa.

Zegary słoneczne i oratoria

Od placu przy merostwie aż po rue Vieille na fasadach domów można wypatrzyć zegary słoneczne. W Vaugines i jego otoczeniu znajdują się też oratoria, czyli niewielkie kapliczki przydrożne. Podczas spaceru warto zwracać uwagę na ich położenie przy dawnych drogach i na różnice między niewielką kapliczką, kaplicą a kościołem parafialnym. Każdy z tych obiektów pełnił inną funkcję w życiu wioski.

Hotel des Bouliers i Commanderie

Hotel des Bouliers, zwany również Commanderie, to jedna rezydencja, a nie dwa osobne zabytki. Budynek rozwijał się od późnego średniowiecza i zachował okna z różnych faz przebudowy. Jego nazwa przypomina rodzinę związaną z przeoratem; francuskie słowo hôtel oznacza tu dawną miejską rezydencję, nie obiekt noclegowy. Dom jest prywatny i ogląda się go z ulicy.

W Vaugines znajduje się także Capitainerie, dawna siedziba przeora. Te domy warto potraktować jako część spaceru po historycznej zabudowie: zwrócić uwagę na obramienia okien, proporcje fasad oraz przejścia między domami. To właśnie detale pozwalają zauważyć różnice między skromną zabudową mieszkalną a dawnymi siedzibami miejscowych elit.

Kaplica Saint-Joseph

Dawna kaplica Saint-Joseph powstała w XIX wieku dzięki zapisowi Josepha Beca. Przeznaczono na nią przekazany dom, więc nie była średniowiecznym kościołem przeoratu. Od 1988 roku mieści bibliotekę gminną. Na południowej elewacji znajduje się zegar słoneczny, który przyciąga uwagę podczas spaceru po centrum.

Kościół Saint-Pierre-et-Saint-Barthelemy

Spacer kończy się aleją prowadzącą do kościoła Saint-Pierre-et-Saint-Barthelemy na skraju wioski. Jego początki sięgają XI-wiecznego sanktuarium związanego z mnichami z Psalmody. W XIII wieku, wraz z rozwojem wsi, kościół stał się parafią pod wezwaniem świętego Piotra i został w znacznej części przebudowany. Wezwanie świętego Bartłomieja przyjął w ostatniej części XV wieku. Dalsze kaplice i wyposażenie dodawano w XVII i XVIII wieku. Kolejne fazy budowy opisuje inwentarz kościoła w Vaugines. W XIX wieku omal go nie rozebrano, a po 1950 roku jego wnętrze odnowili proboszcz Combaluzier i stowarzyszenie Le Trestoulas. Kościół jest chroniony jako zabytek od 2000 roku. Możliwość wejścia do wnętrza zależy od jego udostępnienia; sam spacer przed kościołem nie oznacza, że drzwi zawsze będą otwarte.

To właśnie tu rozgrywa się „scena z ławką” z „Manon u źródeł”. Plac przed kościołem i romańska fasada wyglądają dziś niemal tak samo jak w filmie, dlatego to obowiązkowy przystanek dla miłośników prozy Pagnola.

Okolice Vaugines

Okolice Vaugines to malownicze krajobrazy południowego Luberonu, idealne do pieszych i rowerowych wycieczek: pola winnic, gaje oliwne i charakterystyczna roślinność śródziemnomorska. Wioska leży w Parku Regionalnym Luberon.

Jak zwiedzać Vaugines

Vaugines to mała i spokojna wioska, idealna na krótki przystanek podczas zwiedzania Luberonu. Spacer po centrum i placu przed kościołem nie wymaga biletu, a spacer po głównych punktach zajmuje około godziny. Hotel des Bouliers, zwany Commanderie, jest domem prywatnym, oglądanym z zewnątrz, a w kaplicy Saint-Joseph działa biblioteka.

We wiosce jest niewielka kawiarnia, ale więcej restauracji i sklepów działa w sąsiednich Lourmarin i Cucuron – w Lourmarin w piątki odbywa się jeden z najpiękniejszych targów Luberonu. Miłośnicy filmów Berriego mogą połączyć Vaugines z innymi miejscami zdjęć w jedną filmową trasę po Prowansji.

Biuro turystyczne i pozostałe szczegóły znajdują się w informacjach praktycznych.

Vaugines – najczęstsze pytania

Czy Vaugines jest dobrym miejscem na krótki spacer z dziećmi?

Tak, jeśli celem jest spokojne oglądanie wioski. Krótka trasa pozwala wyszukiwać zegary słoneczne, sklepione przejścia i detale kamiennych domów. Nie jest to jednak park atrakcji ani rozbudowane muzeum filmowe; najważniejsza jest sama przestrzeń wsi.

Czy w Vaugines można zwiedzać dom Petera Mayle’a?

Dom pisarza nie jest wskazany jako muzeum udostępniane turystom. Literacki spacer warto oprzeć na krajobrazie i publicznych uliczkach, szanując prywatność mieszkańców. O związkach pisarza z regionem opowiada także regionalny przewodnik po Prowansji Petera Mayle’a.

Czy można połączyć Vaugines i Cucuron pieszo?

Tak. Park Luberon opisuje szlak „Chemin de pèlerinage” łączący oba miejsca. Jest to dłuższa wycieczka terenowa, którą należy planować osobno od krótkiego spaceru po wiosce. Przebieg i warunki trasy można sprawdzić w serwisie Chemins des Parcs.

Czy Vaugines i Mirabeau pokazują te same miejsca z filmów Berriego?

Nie. W Vaugines najważniejszy jest kościół i jego otoczenie, w Mirabeau zaś plac z fontanną. Połączenie obu wiosek pozwala zobaczyć, jak filmowy świat Pagnola złożono z różnych miejsc Prowansji.

Informacje praktyczne
Co warto zobaczyć:
Miejsca podczas spaceru:
Fontanna na Place de la Fontaine:
• Lokalizacja:
– centrum wioski
• Informacje dodatkowe:
– dostęp swobodny

Zegary słoneczne i oratoria:
• Informacje dodatkowe:
– uliczki wioski
– dostęp swobodny

Hôtel des Bouliers i Commanderie:
• Informacje dodatkowe:
– stara wioska
– z zewnątrz

Chapelle Saint-Joseph:
• Informacje dodatkowe:
– dziś biblioteka
– z zewnątrz

Église Saint-Pierre-et-Saint-Barthélemy:
• Informacje dodatkowe:
– Allée de l’Église, skraj wioski
Informacja turystyczna
Bureau d’information touristique de Lourmarin (Destination Luberon)
Place Henri Barthélémy, 84160 Lourmarin – w Vaugines brak biura
Czynna:
• styczeń–marzec i październik–grudzień: wtorek–sobota i święta 9.00–12.30 i 14.00–17.30
• kwiecień–wrzesień: codziennie 9.00–12.30 i 14.30–18.00
Dojazd
Samochodem:
Vaugines leży między Cucuron a Lourmarin. Do miejscowości prowadzą drogi RD27 i RD56. Od strony Lourmarin najwygodniej kierować się na Cucuron/Vaugines, a od strony Pertuis dojechać przez Cadenet i Lourmarin lub Cucuron.
Komunikacja publiczna:
Vaugines obsługuje regionalna linia ZOU 919 na trasie Cucuron – Vaugines – Lourmarin – Cadenet. Przystanki w miejscowości to m.in. Centre Vaugines i Les Vaisses (RD56). Rozkład: ZOU.
Pieszo i rowerem:
Kościół leży na skraju wioski – kilka minut pieszo od placu.
Parkingi:
Parkowanie jest dostępne w pobliżu centrum wioski. Należy korzystać z oznakowanych miejsc i nie wjeżdżać w najwęższe uliczki starej zabudowy. Po zaparkowaniu główny plac i kościół są w zasięgu krótkiego spaceru.
Targi
Stałe:
• czwartek 8.00–13.00, cały rok: Terrain de boules
Na miejscu
Wskazówki:
Vaugines łatwo połączyć z Cucuron i Ansouis w trasę po miejscach z filmów Claude’a Berriego.

Miejscowości w pobliżu