Catherine Ségurane – bohaterka Nicei, której być może nie było

Catherine Ségurane

Na kamiennym murze przy rue Sincaire w starej Nicei kobieta unosi zdobyty sztandar, a w drugiej ręce ściska przedmiot przypominający krótką drewnianą pałkę. Nie ma zbroi ani miecza. Nie jest świętą, księżniczką ani dowódcą wojsk. Według nicejskiej tradycji była zwyczajną praczką.

Nazywała się Catherine Ségurane i 15 sierpnia 1543 roku miała dokonać czynu, który zapewnił jej miejsce w historii miasta. Podczas jednego z najgwałtowniejszych szturmów na Niceę uderzyła pałką do prania tureckiego chorążego, zdobyła jego sztandar i dodała odwagi obrońcom.

Tyle mówi legenda. Problem zaczyna się wtedy, gdy odwrócimy się od kamiennego reliefu i zajrzymy do źródeł z 1543 roku. Kronikarze opisują bombardowanie, walkę na murach, wyłomy w fortyfikacjach i zdobyte sztandary, ale nie piszą o Catherine Ségurane. Jej historia pojawia się na piśmie dopiero kilkadziesiąt lat po oblężeniu. Początkowo bohaterka nie ma nawet imienia. Jest po prostu kobietą nazywaną donna Maufacha. Dopiero kolejne pokolenia nadadzą jej imię, zawód i coraz bardziej rozbudowaną biografię.

Czy Catherine Ségurane naprawdę istniała? A może Nicea sama stworzyła sobie bohaterkę?

Nicea w 1543 roku nie była francuskim miastem

Żeby zrozumieć historię Catherine Ségurane, trzeba najpierw zapomnieć o współczesnej mapie Francji. Nicea w XVI wieku nie należała do Francji. Od 1388 roku pozostawała związana z dynastią sabaudzką, a w pierwszej połowie XVI wieku należała do państwa księcia Sabaudii Karola III. Po przyłączeniu Prowansji do Francji pod koniec XV wieku rzeka Var stała się granicą pomiędzy ziemiami francuskimi a terytorium sabaudzkim.

Miasto miało więc znaczenie znacznie większe, niż sugerowałaby jego wielkość. Leżało na pograniczu dwóch światów politycznych i kontrolowało ważny odcinek wybrzeża oraz szlaki prowadzące w stronę Alp i północnych Włoch.

Europa była wówczas pogrążona w kolejnych wojnach pomiędzy królem Francji Franciszkiem I a cesarzem Karolem V Habsburgiem. Książę Sabaudii znajdował się po stronie cesarskiej. Pięć lat przed oblężeniem właśnie w Nicei próbowano zakończyć konflikt. W 1538 roku papież Paweł III doprowadził do spotkania przedstawicieli Karola V i Franciszka I oraz zawarcia dziesięcioletniego rozejmu. Nie przetrwał nawet połowy przewidzianego czasu.

W 1543 roku Nicea ponownie znalazła się na linii frontu.

Francuzi i Osmanowie pod murami Nicei

Najbardziej zaskakujący element tej historii brzmi dziś niemal niewiarygodnie: przeciwko Nicei wystąpiły wspólnie wojska francuskie i osmańskie. Franciszek I od lat prowadził politykę współpracy z sułtanem Sulejmanem Wspaniałym. Wspólnym przeciwnikiem obu władców był Karol V. W XVI-wiecznej Europie, w której konflikt chrześcijaństwa z Imperium Osmańskim miał ogromne znaczenie polityczne i religijne, francusko-osmański sojusz budził silne emocje, ale był przede wszystkim wynikiem kalkulacji geopolitycznej.

Latem 1543 roku na zachodnim Morzu Śródziemnym pojawiła się wielka flota osmańska dowodzona przez Chajr ad-Dina, znanego w Europie jako Barbarossa. Badania dotyczące kampanii podają różne liczby jednostek i żołnierzy, ale skala operacji była ogromna. W opracowaniach pojawia się około stu galer i kilkanaście tysięcy ludzi. Flota połączyła się z Francuzami, a na początku sierpnia skierowała się ku Nicei.

Okręty pojawiły się w Baie des Anges i na redzie Villefranche. Mieszkańcy wiedzieli już, co nadchodzi. Dzieci i osoby niezdolne do walki zaczęto ewakuować, a ludność wiejska uciekała w góry. Obrońcom zaproponowano podporządkowanie się Franciszkowi I w zamian za oszczędzenie miasta i zbiorów.

Nicejskie władze odmówiły i pozostały wierne księciu Sabaudii.

Miasto pod ostrzałem

Ówczesna Nicea wyglądała zupełnie inaczej niż miasto, które znamy dzisiaj. Nad zabudową dolnego miasta wznosiło się silnie ufortyfikowane wzgórze zamkowe. Castrum Magnum było rozbudowywane przez książąt sabaudzkich, a około 1520 roku jego obronę dodatkowo wzmocniono nowymi bastionami. Fortyfikacje miasta schodziły w stronę morza i osłaniały dzielnice znajdujące się u podnóża wzgórza.

Jednym z najbardziej narażonych miejsc był obszar Sincaire. Nazwa zachowana do dziś w rue Sincaire wiąże się z dawnym elementem fortyfikacji określanym jako Cinq caire, czyli bastion „pięciu boków”. To właśnie okolice tego bastionu stały się później sceną legendy o Catherine Ségurane.

Francuzi i Osmanowie rozmieszczali artylerię wokół Nicei. Baterie powstały między innymi na stokach Mont Boron i Cimiez oraz w kierunku Villefranche. Kronikarz Jean Badat, który był świadkiem wydarzeń, zapisał, że miasto bombardowano przez wiele dni, a szczególnie intensywny ostrzał kierowano właśnie na okolice wieży Sincaire.

15 sierpnia 1543 roku

15 sierpnia rozpoczął się jeden z najważniejszych szturmów. Flota ustawiła się przed miastem, oddziały lądowe ruszyły na fortyfikacje, a ostrzał otworzył wyłomy w murach. Atakujący próbowali przedrzeć się przez pozycje obrońców i walki były wyjątkowo gwałtowne.

Współczesne wydarzeniom źródła rzeczywiście informują, że podczas walk obrońcy zdobyli tureckie sztandary. Pierre Lambert, wysoki urzędnik dworu sabaudzkiego i jeden z ważnych kronikarzy wydarzeń, pisał o utracie przez Osmanów trzech chorągwi podczas odpartego szturmu. Jedną z nich miano następnie zawiesić na zamku tak, aby była widoczna dla przeciwnika.

Jest więc historyczny fakt, wokół którego później mogła powstać legenda. Nie ma tylko nazwiska kobiety, która miałaby zdobyć jeden ze sztandarów.

Gdzie jest Catherine?

Jean Badat był mieszkańcem Nicei i świadkiem oblężenia. Jego kronika zachowała szczegółową relację z wydarzeń lat 1516–1567. Badat interesował się polityką, wojną i codziennym życiem miasta, zapisywał nazwiska, wydarzenia i własne doświadczenia. O szturmie z 15 sierpnia również pisze.

Nie wymienia jednak Catherine Ségurane. Nie wspomina praczki z pałką do prania ani kobiety odbierającej sztandar osmańskiemu chorążemu. Pierre Lambert także jej nie wymienia. To właśnie milczenie dwóch podstawowych źródeł dotyczących oblężenia jest najważniejszym argumentem historyków podających w wątpliwość tradycyjną wersję opowieści.

Nie oznacza to jednak automatycznie, że żadnej takiej kobiety nie było.

Kobieta bez imienia

Muszą minąć 65 lat, zanim pojawi się zapis przypominający późniejszą historię Catherine Ségurane. Dopiero w 1608 roku Honoré Pastorelli opisuje epizod, w którym podczas szturmu Turcy mieli utracić sztandar odebrany im przez kobietę z Nicei.

Pastorelli był nicejskim urzędnikiem i człowiekiem związanym z władzami miasta. Pisał w czasach, gdy żyły jeszcze osoby mogące znać wydarzenia z 1543 roku z opowieści rodziców lub dziadków. Jego bohaterka nie nazywa się jednak Catherine Ségurane. Pastorelli określa ją jako donna Maufacha.

Wyrażenie tłumaczy się zwykle jako „kobieta źle zbudowana”, „niekształtna” albo po prostu „brzydka”. Nie było to więc imię, lecz mało elegancki przydomek.

To moment, w którym historia robi się naprawdę interesująca. W 1608 roku istnieje już opowieść o kobiecie i zdobytym sztandarze, ale nie ma jeszcze całej Catherine Ségurane, którą znamy dzisiaj.

Jak legenda otrzymała imię

Kilka dziesięcioleci później opowieść staje się bardziej konkretna. W źródłach z XVII wieku zaczyna pojawiać się już Catherine Ségurane, a późniejsze przekazy wiążą imię Catarina Segurana z dawnym miejskim monumentem poświęconym bohaterce.

Z czasem pojawia się także zawód. Catherine staje się bugadièra — praczką. To ważny element legendy, ponieważ tłumaczy jej najbardziej charakterystyczną broń. Nie jest nią miecz ani pika, lecz battoir, drewniana pałka używana przy praniu.

W późniejszej wersji opowieści Catherine pojawia się więc przy murach podczas szturmu, zauważa osmańskiego chorążego, uderza go swoim narzędziem, a następnie zdobywa sztandar z półksiężycem. Symboliczna konstrukcja tej historii jest niemal idealna: naprzeciw profesjonalnych armii staje kobieta z ludu, która nie używa wojskowej broni, lecz przedmiotu codziennej pracy.

Nic dziwnego, że opowieść przetrwała.

Czy Catherine uratowała Niceę?

Nie — przynajmniej nie w znaczeniu, jakie często nadaje tej historii popularna narracja. Szturm 15 sierpnia został odparty, ale oblężenie trwało dalej. Po kolejnych dniach walk sytuacja mieszkańców dolnego miasta stawała się coraz trudniejsza i około 20–21 sierpnia obrońcy podjęli decyzję o przyjęciu warunków kapitulacji.

22 lub 23 sierpnia, zależnie od źródła, Francuzi zajęli dolną część Nicei. Zamek jednak nie skapitulował. Twierdza na wzgórzu broniła się nadal, a Osmanowie i Francuzi nie zdołali jej zdobyć. Na początku września sytuacja oblegających stawała się coraz trudniejsza, pojawiały się też informacje o zbliżającej się odsieczy sabaudzkiej.

W nocy z 6 na 7 września wojska osmańskie splądrowały miasto i wycofały się. Barbarossa zabrał ze sobą licznych jeńców, a kilka dni później dotarła armia księcia Sabaudii.

Catherine Ségurane — nawet jeżeli przyjmiemy, że naprawdę zdobyła sztandar — nie zakończyła więc oblężenia i nie zapobiegła kapitulacji dolnego miasta. Jej czyn mógł należeć do epizodów skutecznej obrony 15 sierpnia.

To już wystarczająco dużo. Nie trzeba dodawać jej zwycięstwa, którego nie było.

Najbardziej nieprzyzwoita wersja legendy

Jak każda dobra opowieść ludowa, historia Catherine z czasem zaczęła obrastać w szczegóły. W jednej z najbardziej popularnych wersji sama utrata sztandaru nie wystarczyła. Catherine miała dodatkowo odwrócić się w stronę przeciwników, podnieść spódnicę i pokazać im nagie pośladki. Gest miał tak oburzyć albo przestraszyć Osmanów, że odstąpili od ataku.

Historia ta funkcjonuje do dziś nawet w oficjalnych materiałach turystycznych Nicei, choć przedstawiana jest jako jeden z elementów tradycji, a nie udokumentowany fakt. Niemal na pewno jest późniejszym ludowym rozwinięciem legendy.

Właśnie takie szczegóły dobrze pokazują mechanizm jej ewolucji. Z poważnej opowieści o obronie miasta powstała historia, którą można było opowiadać na placach, w gospodach i podczas lokalnych uroczystości. Catherine stawała się coraz bardziej ludzka, coraz bardziej bezczelna i coraz bardziej nicejska.

Donna Maufacha dostaje własny pomnik

Legenda musiała już w XVII wieku zajmować ważne miejsce w pamięci mieszkańców. Świadczą o tym nie tylko teksty. W archiwach miejskich zachowały się informacje dotyczące Dona maufaccia, czyli miejskiego wizerunku bohaterki. W księgach rachunkowych z lat 1686–1687 znajdują się zapisy o naprawach jej popiersia.

Oznacza to, że niewiele ponad sto lat po oblężeniu w przestrzeni publicznej Nicei istniał już monument związany z bohaterką. Według późniejszych opracowań znajdował się przy Porte Pairolière — jednej z bram miejskich.

Na podstawie przekazów przytacza się napis:

1543
Catarina Segurana
dicta donna
maufaccia

czyli w przybliżeniu:

1543
Catarina Segurana
zwana donna
Maufaccia.

Towarzyszyć mu miała łacińska inskrypcja nazywająca bohaterkę „nicejską Amazonką” i mówiąca o odebraniu sztandaru nacierającym Turkom.

W 1780 roku, gdy bramę rozebrano, dawny monument usunięto. Jego elementy trafiły później do miejskich zbiorów. Catherine przestała być wówczas wyłącznie bohaterką opowiadanej historii. Stała się częścią oficjalnej pamięci miasta.

XIX wiek: Catherine wchodzi do literatury i sztuki

W XIX wieku postać Ségurane zaczęła żyć własnym życiem. Nie chodziło już jedynie o pytanie, co wydarzyło się w sierpniu 1543 roku. Catherine stawała się symbolem lokalnej historii, który można było interpretować na nowo.

Louis Andreoli poświęcił jej w 1810 roku utwór epicki. W 1823 roku powstawały jej malarskie przedstawienia związane z Paulem-Émile’em Barberim i Hercule’em Trachelem. W 1878 roku Jean-Baptiste Toselli stworzył poświęconą jej tragedię.

Z każdym kolejnym dziełem legenda stawała się bogatsza. Catherine otrzymywała nowe cechy, kolejne elementy biografii i coraz wyraźniejszy wygląd. Jest to szczególnie ciekawe, ponieważ w rzeczywistości nie wiemy nawet, jak wyglądała. Każdy jej „portret” jest więc portretem wyobrażonym.

Po 1860 roku legenda nabiera nowego znaczenia

W 1860 roku Nicea została przyłączona do Francji. Od tego momentu historia oblężenia z 1543 roku nabierała dodatkowej wymowy. Przeciwnikami Catherine byli przecież nie tylko Osmanowie. Pod murami miasta walczyli także Francuzi.

Dla części środowisk podkreślających odrębność nicejskiej historii Catherine była zatem idealnym symbolem lokalnego oporu. Nie była bohaterką Francji. Była bohaterką Nicei.

Postać Catherine mogła więc wyrażać dumę z historii, w której mieszkańcy Nicei przeciwstawili się wojskom francuskim i osmańskim występującym wspólnie przeciwko Sabaudii. Znaczenie legendy zmieniało się razem z miastem.

Nicea szuka swojej tożsamości

Na przełomie XIX i XX wieku Nicea zmieniała się niezwykle szybko. Rozwój kolei, turystyki i wielkich hoteli przekształcał ją w jeden z najbardziej kosmopolitycznych kurortów Europy. Zimą pojawiali się tutaj Brytyjczycy, Rosjanie i przedstawiciele europejskich elit.

W odpowiedzi rozwijały się również środowiska zainteresowane ochroną miejscowej kultury, historii i języka nicejskiego. Powstało czasopismo „Nice Historique”, później Armanac Nissart i Acadèmia Nissarda. W 1921 roku utworzono Comité des Traditions Niçoises — Komitet Tradycji Nicejskich.

Jedną z ważnych postaci tego środowiska był Ménica Rondelly, autor pieśni Nissa la Bella, która stała się jednym z najważniejszych symboli muzycznych miasta. Dwa lata po powstaniu komitet postanowił przywrócić Catherine Ségurane do przestrzeni Nicei w monumentalnej formie.

Catherine wraca na rue Sincaire

Wybrano miejsce nieprzypadkowo. Monument stanął przy rue Sincaire, niedaleko miejsca tradycyjnie utożsamianego z bastionem, przy którym miała dokonać swojego czynu. Budowę sfinansowano z publicznej subskrypcji.

Rzeźbę wykonał Biagetti, realizację powierzono firmie Vannucci. Monolit ma około 4 metrów wysokości i 1,70 metra szerokości, a uroczysta inauguracja odbyła się 23 listopada 1923 roku, dokładnie 380 lat po roku oblężenia.

Relief przedstawia bohaterkę w ruchu. W jednej ręce trzyma pałkę praczki, drugą unosi zdobyty sztandar, a u jej stóp można dostrzec zarys fortyfikacji. Nie jest to spokojny pomnik portretowy. Catherine została pokazana w najbardziej dramatycznym momencie legendy.

Napis w języku Nicei

Nicea-20261018_142041

Także język inskrypcji nie jest przypadkowy. Na pomniku widnieje:

A Catarina Segurana
Eroina Nissarda

czyli:

Catherine Ségurane
bohaterce nicejskiej.

Dalsza część informuje, że Comité des Traditions Niçoises wzniósł monument dzięki publicznej subskrypcji, za czasów mera Pierre’a Gautiera, i przypomina oblężenie Nicei z sierpnia 1543 roku oraz datę inauguracji — 23 listopada 1923 roku.

W okresie, gdy Nicea od ponad sześćdziesięciu lat należała już do Francji, lokalna bohaterka została więc upamiętniona nie tylko jako część historii miasta, lecz także za pomocą miejscowego języka. Pomnik był jednocześnie pomnikiem Catherine i deklaracją nicejskiej tożsamości.

Kobieta z ludu zamiast wodza

Z punktu widzenia historii pamięci wybór Catherine jest fascynujący. Nicei w 1543 roku bronili żołnierze, artylerzyści, mieszkańcy i dowódcy. Znamy nazwiska osób odpowiedzialnych za obronę. Wiemy o działaniach garnizonu i oporze zamku.

Najtrwalszym symbolem tych wydarzeń nie został jednak żaden generał. Została nim praczka.

Catherine można interpretować jako figurę „Matki-Odwagi”: kobietę chroniącą wspólnotę i przedstawicielkę ludu odnoszącego sukces tam, gdzie zawodzą elity. Pod tym względem przypomina inne bohaterki europejskiej pamięci, między innymi Joannę d’Arc czy Jeanne Hachette z Beauvais.

Legenda jest dzięki temu niezwykle skuteczna. Catherine nie potrzebuje genealogii ani tytułu. Potrzebuje tylko pałki do prania.

Co naprawdę wydarzyło się przy Sincaire?

Po niemal pięciu stuleciach można oddzielić kilka poziomów tej historii. Bezsporne jest samo oblężenie Nicei przez wojska francusko-osmańskie w 1543 roku. Bezsporny jest gwałtowny szturm z 15 sierpnia. Źródła potwierdzają również, że atakujący stracili kilka sztandarów.

Potwierdzone jest także istnienie tradycji o kobiecie, która zdobyła jeden z nich, najpóźniej na początku XVII wieku. W późniejszym XVII wieku istniał już miejski wizerunek bohaterki określanej jako Catarina Segurana i donna Maufaccia.

Nie potrafimy natomiast udowodnić, że kobieta o imieniu Catherine Ségurane rzeczywiście 15 sierpnia 1543 roku zaatakowała chorążego. Nie potrafimy udowodnić, że była praczką ani że posługiwała się pałką do prania. Nie wiadomo również, kiedy dokładnie wszystkie te elementy połączyły się w jedną historię.

A może Badat po prostu jej nie zauważył?

Milczenie źródła nie zawsze oznacza, że wydarzenie nie miało miejsca. To najważniejszy argument przemawiający przeciwko zbyt łatwemu odrzuceniu Catherine jako całkowicie wymyślonej postaci.

W czasie wielkiego szturmu na kilku odcinkach murów jednocześnie walczyły setki lub tysiące ludzi. W takich warunkach pojedynczy epizod mógł nie zostać zapisany przez kronikarza, szczególnie jeśli bohaterką była osoba bez znaczącej pozycji społecznej. Kobieta z ludu nie musiała znaleźć miejsca w oficjalnej relacji.

Co więcej, kronika Lamberta potwierdza fakt zdobycia tureckich chorągwi. Sam czyn przypisywany Catherine nie jest więc wydarzeniem niemożliwym ani niepasującym do przebiegu walk. Najuczciwsze stanowisko brzmi: istnienie Catherine Ségurane nie jest udowodnione, ale pozostaje możliwe.

Problem 65 lat

Pozostaje jednak druga strona zagadki. Między wydarzeniami z 1543 roku a zapisem Pastorellego z 1608 roku upłynęło około 65 lat. To wystarczająco długo, żeby wspomnienia zostały przekształcone przez ustną tradycję.

Co więcej, Pastorelli nie zna jeszcze pełnej historii Catherine. Ma kobietę, ma zdobyty sztandar i ma przydomek donna Maufacha. Kolejne elementy pojawiają się później.

To właśnie stopniowe „składanie” bohaterki jest jednym z najmocniejszych argumentów za tym, że Catherine znana dzisiaj jest przynajmniej częściowo konstrukcją późniejszych pokoleń. Być może pod legendą kryje się prawdziwe wydarzenie, a być może nawet prawdziwa kobieta. Jej współczesny wizerunek z pewnością jednak nie powstał w ciągu jednego dnia sierpnia 1543 roku.

Catherine staje się symbolem miasta

Najlepszym dowodem siły legendy jest fakt, że pytanie o historyczność Catherine z czasem przestało być najważniejsze. Jej imię weszło do topografii Nicei, powstawały utwory literackie, przedstawienia teatralne, obrazy i rzeźby, a w XX wieku monument przy rue Sincaire stał się miejscem miejskich uroczystości.

Pozostaje nim do dziś. W sierpniu 2026 roku Nicea ponownie zorganizowała oficjalny Hommage à Catherine Ségurane. Uroczystości rozpoczęły się przemarszem ze starego miasta, następnie odbył się hołd cywilny przed stelą przy rue Sincaire, a w wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele Comité des Traditions Niçoises i zespołu La Ciamada Nissarda.

Prawie pięćset lat po oblężeniu kobieta, o której milczą kroniki z 1543 roku, nadal uczestniczy więc w życiu miasta.

Gdzie zobaczyć monument Catherine Ségurane?

Stela znajduje się przy rue Sincaire w Vieux-Nice, niedaleko kościoła Saint-Martin–Saint-Augustin i placu Garibaldiego. To miejsce łatwo przeoczyć. Nie stoi na reprezentacyjnym placu i nie jest otoczone monumentalną architekturą. Relief został umieszczony na starym kamiennym murze przy ulicy biegnącej u podnóża wzgórza zamkowego.

Lokalizacja ma jednak znaczenie historyczne. To właśnie tę część dawnych fortyfikacji tradycja łączy z walkami przy bastionie Sincaire.

Jeszcze jeden ślad oblężenia w starej Nicei

Historia 1543 roku nie kończy się przy rue Sincaire. W starej Nicei zachowały się również inne materialne odniesienia do oblężenia, a pamięć o wydarzeniach pozostaje obecna w miejskiej narracji historycznej.

Najważniejszym „dokumentem” jest jednak samo wzgórze zamkowe. Po oblężeniu książę Emmanuel Filibert zdecydował o głębokiej przebudowie systemu obronnego Nicei. Dawna zabudowa znajdująca się na wzgórzu stopniowo ustępowała miejsca fortyfikacjom, a mieszkańcy przenosili się do dolnego miasta, które rozbudowywało się na obszarze dzisiejszego Vieux-Nice.

Oblężenie z 1543 roku nie było więc jedynie dramatycznym epizodem militarnym. Wpłynęło także na późniejszy kształt miasta.

Bohaterka prawdziwa, legendarna czy obie jednocześnie?

Catherine Ségurane nie daje się wygodnie umieścić ani w historii, ani w legendzie. Jeżeli potraktujemy jako prawdziwe wyłącznie wydarzenia potwierdzone bezpośrednio przez źródła współczesne 1543 roku, musimy ją odrzucić. Badat jej nie zna. Lambert jej nie zna.

Ale sześćdziesiąt pięć lat później funkcjonuje już opowieść o mieszkance Nicei zdobywającej turecki sztandar. Kilka dekad później istnieje jej publiczny wizerunek, w XVIII wieku należy już do miejskiej pamięci, w XIX wieku staje się bohaterką literatury i sztuki, a w XX wieku otrzymuje monumentalny relief.

Historia Catherine Ségurane mówi więc nie tylko o tym, co mogło wydarzyć się 15 sierpnia 1543 roku. Pokazuje również, jak przez stulecia tworzy się pamięć miasta: najpierw wydarzenie, później opowieść, następnie imię, wizerunek i monument.

Dlatego pytanie „czy Catherine Ségurane istniała?” nie ma prostej odpowiedzi. Historycznie jej istnienia nie udało się dowieść, ale nie można go również całkowicie wykluczyć. Catherine Ségurane jako bohaterka Nicei istnieje natomiast bez żadnych wątpliwości od kilku stuleci.

Na rue Sincaire można zobaczyć miejsce, w którym pamięć miasta została wykuta w kamieniu.

Informacje praktyczne

Stèle en mémoire de Catherine Ségurane
Rue Sincaire, 06300 Nice
Vieux-Nice, w pobliżu kościoła Saint-Martin–Saint-Augustin i place Garibaldi.
Monument znajduje się w przestrzeni publicznej i można go oglądać z ulicy.