Camargue – dzika delta Rodanu
Camargue to jeden z najbardziej niezwykłych obszarów Prowansji, leżący między dwoma ramionami Rodanu. Jego rozległe, równinne, puste w dużej mierze przestrzenie tworzą wyjątkową atmosferę, której nie można znaleźć nigdzie indziej w tej części Francji. To raj dla ptaków wędrownych, miejsce lęgowe dla flamingów oraz dom dla dzikich byków i koni, które od wieków kształtują tożsamość tego regionu.

Geografia i ukształtowanie delty
Geograficznie Camargue tworzy trójkąt o powierzchni około 750 km² z wierzchołkiem w Arles i podstawą opartą o plaże Morza Śródziemnego od Les Saintes-Maries-de-la-Mer do Salins-de-Giraud oraz bokami będącymi ramionami delty rzeki Rodan – Petit Rhône na zachodzie i Grand Rhône na wschodzie. To właśnie te dwa ramiona, rozdzielające się na wysokości Arles, ukształtowały cały ten wyjątkowy, deltowy krajobraz, który przez tysiące lat kształtował się dzięki osadom niesionym przez rzekę z odległych Alp.
Jak najlepiej zwiedzać Camargue
Camargue, ze względu na jego przyrodniczy charakter naturalne środowisko leżące z dala od miejskiego zgiełku, hałasu i zanieczyszczeń najlepiej odkrywać w ekologiczny sposób rowerem, pieszo, konno lub na łodzi.
Idealnym sposobem na zwiedzenie Camargue jest jazda konna i odkrywanie najodleglejszych zakątków tej dzikiej i poetyckiej krainy z siodła – to jedyny sposób, by dotrzeć w niektóre, najbardziej odległe rejony bagien, gdzie nie dojedzie żaden pojazd.
Ze względu na brak wzniesień i prawie 20 km dróg zamkniętych dla pojazdów mechanicznych, region jest również znakomity dla turystyki rowerowej i pieszej – płaski teren sprawia, że nawet długie trasy nie wymagają szczególnej kondycji fizycznej. Liczne wypożyczalnie rowerów oraz stadniny oferujące konne wycieczki znajdują się w Saintes-Maries-de-la-Mer i okolicznych miejscowościach, co czyni Camargue jednym z najbardziej dostępnych regionów przyrodniczych całej Prowansji dla osób w każdym wieku i o różnym poziomie sprawności.

Park Regionalny i flamingi
Regionalny park przyrody obejmuje obszar około 86 000 hektarów (blisko 860 km²), na którym chronione jest środowisko roślinne oraz szereg gatunków zwierząt. Camargue posiada zresztą status Rezerwatu Biosfery UNESCO, przyznany w uznaniu wyjątkowego bogactwa tego ekosystemu.
Szczególnie ważnym miejscem jest Étang du Fangassier – jedyne we Francji naturalne miejsce lęgowe flamingów różowych. Sztuczną wyspę utworzono tam w latach 1969-1970, a od 1976 roku ptaki regularnie tam gniazdują; w rekordowych latach obserwowano tam nawet dwadzieścia tysięcy par lęgowych. Innym miejscem szczególnie polecanym miłośnikom przyrody jest Parc Ornithologique de Pont de Gau, założony w 1949 roku, a od 1974 roku wyspecjalizowany właśnie jako park ornitologiczny.
Rozciąga się on na sześćdziesięciu hektarach, oferując siedem kilometrów wyznaczonych ścieżek spacerowych wśród naturalnych stawów, gdzie flamingi, czaple i inne ptaki można obserwować z bardzo bliska, bez potrzeby posiadania profesjonalnego sprzętu. Wyposażeni w lornetkę i odrobinę cierpliwości z łatwością będziemy mogli obserwować czaple, kaczki i oczywiście flamingi.

Manades: białe konie, czarne byki i uprawa ryżu
Ten cudownie zachowany region jest jedynym tego rodzaju w Europie, pokrytym łąkami, stawami, mokradłami, rzekami i słonymi mokradłami. Tutaj znajdują ogromne rancza hodowli byków i koni zwane „manades” – słowo to wywodzi się z prowansalskiego „manado” i oznacza pierwotnie po prostu stado, prowadzone przez gardiana, tradycyjnego pasterza-jeźdźca. W regionie działa dziś około 150 takich gospodarstw hodujących byki rasy Camargue, z których jedna trzecia leży bezpośrednio na terenie samego parku regionalnego, resztę zaś rozsiane są po sąsiednich departamentach Gard i Hérault.
Białe konie camargue, oficjalnie uznane za odrębną rasę dopiero w 1978 roku, rodzą się w rzeczywistości czarne lub ciemnobrązowe – ich siwa, charakterystyczna sierść pojawia się dopiero z wiekiem, zwykle po ukończeniu piątego roku życia. To one, dosiadane przez gardianów, od wieków służą do pilnowania czarnych byków camargue, których mięso od 1996 roku objęte jest własną apelacją kontrolowaną (AOC).
Z kolei główne tereny rolnicze Camargue to uprawy ryżu i pszenicy, które pokrywają znaczną część delty, tworząc charakterystyczną mozaikę pól, stawów i słonych bagien. Pierwsze wzmianki o uprawie ryżu w regionie sięgają XIII wieku, ale prawdziwy rozkwit tej gałęzi rolnictwa datuje się na koniec XVI wieku, gdy król Henryk IV w dekrecie z 1593 roku nakazał uprawę ryżu, trzciny cukrowej i marzanny barwierskiej. Dziś Camargue jest jedynym dużym regionem uprawy ryżu w całej Europie Zachodniej, a jego produkty – w tym charakterystyczny czerwony ryż camargue – chronione są od 2000 roku unijnym oznaczeniem IGP (Chronione Oznaczenie Geograficzne).

Dzikie plaże Camargue
Posiadając około 60 km piaszczystych, dzikich plaż, Camargue jest również hitem dla plażowiczów, choć zupełnie innym niż zatłoczone plaże Lazurowego Wybrzeża. Na południe od Salins de Giraud znajduje się rozległa plaża Piémanson, nieco dalej na zachód znajduje się plaża Beauduc, dostępna głównie samochodami terenowymi lub pieszo, a następnie plaża naturystów w Pertuis de la Comtesse. Wszystkie te plaże łączy jedno wspólne wrażenie – zupełny brak zabudowy, autentyczna dzikość i poczucie, że stoi się na samym końcu świata, gdzie ląd i morze zlewają się w jedną, płaską linię horyzontu.

Arles i Saintes-Maries-de-la-Mer – dziedzictwo kulturowe
Na terenie Camargue znajduje się również wiele prestiżowego dziedzictwa, architektonicznych skarbów i muzeów w Arles – mieście sztuki, historii i światła, które wraz z otoczeniem zainspirowało Van Gogha do stworzenia prawie 300 obrazów i rysunków w zaledwie 15 miesięcy pobytu. Rzymski amfiteatr, teatr antyczny i podziemne cryptoportyki Arles doskonale dopełniają dziki, naturalny charakter reszty delty, tworząc kontrast między monumentalną historią a surową przyrodą – i to właśnie ten kontrast, spotykany na przestrzeni zaledwie kilkunastu kilometrów, jest jedną z najbardziej charakterystycznych cech całego regionu.
W samym sercu Camargue leży też Saintes-Maries-de-la-Mer, niewielkie miasteczko nad Morzem Śródziemnym, znane z charakterystycznego, warownego romańskiego kościoła z XII wieku, który przez wieki skutecznie chronił lokalnych mieszkańców przed piratami saraceńskimi i innymi najeźdźcami przybywającymi od strony morza. To także miejsce corocznej, wielkiej pielgrzymki Romów z całej Europy, którzy przybywają tu 24 i 25 maja, by czcić swoją patronkę, świętą Sarę (Sara Kali) – to trzecia co do wielkości pielgrzymka we Francji, ustępująca jedynie Lourdes i Chartres.
Festiwale, tradycje i kuchnia Camargue
Camargue to mieszanka klimatów i kultur, która inspiruje ludzi uwielbiających się bawić. Fety, kiermasze, festiwale ryżu, festiwale koni, korridy itp. to wydarzenia, które możemy znaleźć prawie w każdy weekend, zwłaszcza w sezonie letnim, gdy życie lokalnych miasteczek intensywnie się ożywia.
Kuchnia regionalna czerpie pełnymi garściami z tego, co daje sama Camargue. Najbardziej charakterystycznym daniem jest gardianne de taureau – gęsty gulasz z mięsa byka, duszony powoli w czerwonym winie z ziołami prowansalskimi, tradycyjnie podawany z lokalnym ryżem. To potrawa, która najlepiej podsumowuje samą Camargue: prosta, oparta na lokalnych składnikach, ale niosąca w sobie wieki hodowlanej i kulinarnej tradycji regionu. Warto też koniecznie spróbować lokalnej, oryginalnej soli morskiej z Salins de Giraud, ręcznie zbieranej z tafli słonych stawów metodą znaną tu od czasów rzymskich, oraz świeżo złowionych, drobnych ryb z laguny Vaccarès, przyrządzanych w prosty, rustykalny sposób, tak jak robili to rybacy tego regionu od pokoleń.