Muzeum Pont du Gard – jak zbudowano rzymski akwedukt
Pod koniec lat dziewięćdziesiątych XX wieku architekt Jean-Paul Viguier dostał zadanie, którego nie zazdrościłby mu żaden kolega. Miał zaprojektować budynki dla turystów kilkaset metrów od Pont du Gard, najwyższego rzymskiego mostu na świecie, wpisanego na listę UNESCO. Turystyka rosła tu wtedy bez planu, a samochody jeździły po moście drogowym przylegającym do akweduktu.
Departament Gard zaczął porządkować teren w 1995 roku, dziesięć lat po wpisie na listę UNESCO. W 1998 roku samochody zniknęły z mostu. Viguier przyjął jedną zasadę: jego architektura ma milczeć. Budynki na lewym brzegu Gardonu są niskie, proste i dyskretnie wpisane w krajobraz. Nie konkurują z akweduktem, tylko prowadzą do niego.
W 2001 roku w jednym z nich otwarto muzeum. Kiedy do niego wchodzę, nie widać jeszcze mostu, i dobrze. Najpierw trzeba zrozumieć, po co go zbudowano.

Woda dla Nemausus
Muzeum Pont du Gard ma około 2500 metrów kwadratowych i jest jednym z największych we Francji ośrodków poświęconych rzymskiej inżynierii. Ekspozycja dzieli się na trzy części. Pierwsza pokazuje, czym była woda dla rzymskiego miasta. Druga opowiada o budowie akweduktu i mostu. Trzecia pokazuje, jak Pont du Gard żył przez następne stulecia i jak widzieli go artyści.
Na początku zwiedzający przenoszą się do rzymskiego Nemausus, dzisiejszego Nîmes. Sceny codziennego życia pokazują miasto z fontannami, łaźniami i domami bogatych mieszkańców, a makiety pokazują rzymskie domy. Obok stoją oryginalne przedmioty z epoki. Dopiero tu widać, dlaczego miasto sprowadzało wodę ze źródeł koło Uzès akweduktem długości około pięćdziesięciu kilometrów. Szerzej o tym świecie opowiada artykuł Życie codzienne w rzymskiej Prowansji.

Plac budowy w skali jeden do jednego
Najbardziej zapada w pamięć część poświęcona budowie. Muzeum odtworzyło w naturalnej wielkości fragment rzymskiego kamieniołomu, odcinek kanału, którym płynęła woda, i dwa łuki z najwyższego poziomu mostu. Można stanąć obok bloku skalnego i zobaczyć, jak go wycinano, a potem zajrzeć do kanału i zobaczyć, jak wąska była droga wody.
Makiety, filmy i ekrany multimedialne pokazują, jak Rzymianie wytyczali trasę, jak podnosili bloki i jak stawiali łuki na drewnianych rusztowaniach. Najtrudniejszym problemem był spadek. Na całej trasie akweduktu woda musiała płynąć sama, bez pomp, przy bardzo małej różnicy wysokości. To, jak Rzymianie to osiągnęli, robi większe wrażenie niż sam rozmiar mostu.

Most przez wieki
Ostatnia część opowiada o tym, co działo się z mostem, kiedy akwedukt przestał działać. Pokazuje, jak Pont du Gard stał się mostem drogowym, jak go naprawiano i jak przyciągał podróżników, malarzy i pisarzy. To dobre przygotowanie przed wyjściem nad rzekę. Wiadomo już, na co patrzeć.
Historię samego mostu, jego wymiary i dzieje opisuje osobny artykuł o Pont du Gard. Tutaj chodzi o to, co pokazuje muzeum.
Co jeszcze zobaczyć w strefie kulturalnej
Bilet do muzeum obejmuje też kino, strefę dla dzieci i wystawy czasowe. Wszystkie leżą na lewym brzegu, obok siebie.
Kino
W sali kinowej na około 300 miejsc wyświetlany jest krótki film o historii mostu. Według materiałów prasowych Pont du Gard jest to piętnastominutowy film „Un pont traverse le temps”, w którym przez dzieje mostu prowadzi widza ważka. Dobry wstęp dla rodzin z dziećmi.
Ludo dla dzieci
Ludo to strefa dla dzieci w wieku 5–12 lat, o powierzchni około 600 metrów kwadratowych. Dzieci podróżują w niej w przeszłość, uczą się, jak kierować wodą, szukają śladów archeologicznych i obserwują przyrodę. Jeśli zwiedzający przyjeżdżają z dziećmi, warto zacząć właśnie tu, a muzeum zwiedzić potem.
Mémoires de Garrigue
Na zewnątrz zaczyna się Mémoires de Garrigue, ścieżka otwarta w 2003 roku. Ma 1,4 kilometra i prowadzi przez 15 hektarów odnowionej garrigue, czyli śródziemnomorskich zarośli. Po drodze widać dawne uprawy winorośli, zbóż i oliwek, ślady wypalania węgla drzewnego, zbierania trufli i wypasu owiec. Przejście zajmuje godzinę lub półtorej.
Wystawy czasowe
Co roku w sezonie przy Pont du Gard są wystawy czasowe. Ostatnio pokazywano tu „Guerre et Paix” Roberta Combasa i „Dans la gorge du dragon”.

Jak zwiedzać muzeum Pont du Gard
Muzeum leży na lewym brzegu Gardonu, kilka minut spaceru od mostu, w gminie Vers-Pont-du-Gard. Kierowcy wnoszą jedną opłatę parkingową za samochód, niezależnie od liczby osób i czasu pobytu, i to ona daje wstęp na teren wokół mostu. Piesi i rowerzyści mogą wejść na teren i przejść przez most bezpłatnie.
Do strefy kulturalnej, czyli muzeum, kina, Ludo i wystawy czasowej, obowiązuje osobny, wspólny bilet. Przysługują ulgi, a dzieci, młodzież i osoby z niepełnosprawnością wchodzą bezpłatnie. Za audioprzewodnik, dostępny w kilku językach, płaci się dodatkowo. Zniżki dają także karty turystyczne Pass UP Essentiel i Nîmes City Pass.
Zwiedzanie z przewodnikiem obejmuje zarówno wejście na najwyższy poziom akweduktu, jak i strefę kulturalną. Miejsc jest niewiele, dlatego warto zarezerwować je z wyprzedzeniem, natomiast zwykłe bilety można kupić na miejscu albo przez internet.
Muzeum i strefa kulturalna są czynne sezonowo, od wczesnej wiosny do jesieni, najdłużej latem. W poniedziałki rano pozostają zamknięte z powodu prac konserwacyjnych, a kasa kończy sprzedaż na pewien czas przed zamknięciem, więc nie warto przychodzić w ostatniej chwili. Zimą muzeum jest zamknięte i dostępny pozostaje tylko teren wokół mostu.
Na samo muzeum trzeba liczyć od godziny do półtorej, a razem z kinem, Ludo i ścieżką Mémoires de Garrigue wizyta może zająć pół dnia. Muzeum jest przystosowane dla osób z niepełnosprawnością. Psy mogą wejść na teren na smyczy, ale nie do muzeum.
Aktualne ceny, godziny otwarcia, dojazd i pozostałe szczegóły znajdują się w informacjach praktycznych.
Muzeum Pont du Gard – najczęstsze pytania
Czy wstęp do muzeum Pont du Gard jest płatny?
Tak, choć przysługują ulgi, a dzieci i młodzież wchodzą bezpłatnie. Osobno płaci się za parking – jedną opłatę za samochód, bez względu na liczbę osób. Aktualne ceny podane są w informacjach praktycznych.
Czy muzeum Pont du Gard jest otwarte zimą?
Nie. Zimą muzeum i cała strefa kulturalna są zamknięte. Teren i most można wtedy oglądać z zewnątrz.
Czy w cenie biletu jest kino i Ludo?
Tak. Bilet obejmuje muzeum, kino, strefę Ludo dla dzieci i wystawę czasową.
Ile czasu potrzeba na muzeum?
Około godziny do półtorej na samo muzeum. Z kinem, Ludo i ścieżką Mémoires de Garrigue najlepiej zaplanować pół dnia.
Jean-Paul Viguier zaprojektował budynki, które miały milczeć obok mostu sprzed dwóch tysięcy lat. Muzeum w jednym z nich niczego nie próbuje przyćmić. Pokazuje kamieniołom, kanał i plac budowy, a potem wypuszcza zwiedzających nad Gardon. I wtedy, patrząc na trzy piętra łuków, widzą już nie tylko piękny most, ale całą rzymską maszynę do wody.