Saint-Remy-de-Provence

Saint-Remy-de-Provence

Saint-Remy-de-Provence pozwala w jednym miejscu przejść od antycznego Glanum do biografii Nostradamusa i Van Gogha. Te trzy historie nie są ze sobą związane, ale właśnie ich bliskość sprawia, że spacer od starego miasta ku Alpilles ma wyjątkową gęstość historyczną.
Trwające wydarzenia
Rodzaj

Bez zaznaczenia – wszystkie.

Wyczyść
Data ▲Rodzaj ↕Nazwa ↕Miejsce ↕Organizator ↕
26.09 – 20.12Wystawa„Kolory André Marchanda” – Musée EstrineMusée EstrineRégie Tourisme de la CC Vallée Des Baux-Alpilles ↗
2.05 – 31.12Wystawa„100 dzieł opowiada o pracy” – dzieła z Musée d’Orsay w Musée des AlpillesMusée des AlpillesMairie de Saint-Rémy-de-Provence ↗

Saint-Remy-de-Provence – Glanum, Nostradamus i Van Gogh

Saint-Remy-de-Provence leży u stóp Alpilles i łączy trzy ważne wątki historii regionu: antyczne Glanum, miejsce narodzin Nostradamusa oraz pobyt Vincenta van Gogha. Wśród wiosek i miast Prowansji wyróżnia się rozbudowanym programem zwiedzania. Stare miasto, muzea w dawnych rezydencjach i zabytki na południe od centrum można połączyć pieszą trasą.

Nostradamus urodził się tutaj w 1503 roku, natomiast Van Gogh przyjechał do Saint-Remy jako dorosły artysta na leczenie. Przebywał w Saint-Paul-de-Mausole od maja 1889 do maja 1890 roku. Te dwie biografie nie opisują więc tego samego rodzaju związku z miastem. Obok nich pozostaje jeszcze starsza historia osadnictwa wokół świętego źródła w Glanum.

Historia sięgająca czasów przedrzymskich

U stóp Alpilles rozwinęło się Glanum, miasto o miejscowych, hellenistycznych i rzymskich korzeniach. Osadnictwo skupiało się wokół źródła, któremu przypisywano znaczenie religijne i lecznicze. Kontakty z grecką Massalią, dzisiejszą Marsylią, wpływały na architekturę i organizację życia. Podobnie jak w Arles czy Vaison-la-Romaine, rzymska zabudowa nałożyła się na wcześniejsze osadnictwo.

Po podporządkowaniu regionu Rzymowi Glanum otrzymało budowle charakterystyczne dla miasta cesarskiego: forum, świątynie, termy i reprezentacyjne przestrzenie publiczne. Ruiny pokazują również domy oraz miejsca związane z kultem źródła. Zmiany układu miasta nie nastąpiły jednocześnie; podczas oglądania stanowiska warto odróżniać kolejne warstwy zabudowy.

Glanum opuszczono w III wieku n.e. Życie osadnicze przesuwało się na równinę, ku późniejszemu Saint-Remy. Dzisiejsze centrum nie stoi zatem dokładnie w miejscu antycznego forum. Oddzielny spacer na południe pozwala zobaczyć relację między ruinami, Alpilles i miastem rozwijającym się w kolejnych stuleciach.

Średniowieczne Saint-Remy otaczały umocnienia, a ich dawny przebieg przypomina pierścień bulwarów wokół centrum. Renesans i następne epoki przyniosły okazałe rezydencje. Część mieści dzisiaj muzea, dzięki czemu podczas jednej wizyty można oglądać zarówno sam budynek, jak i opowieść o historii lub sztuce regionu.

Nostradamus – prorok urodzony w tym samym mieście

Michel de Nostredame, znany jako Nostradamus, urodził się w Saint-Remy w grudniu 1503 roku. Był lekarzem, autorem tekstów medycznych i astrologiem, a rozgłos przyniosły mu „Proroctwa”. Ich późniejsze interpretacje są częścią historii recepcji dzieła, nie dowodem sprawdzonych przewidywań.

Przy rue Hoche oznaczono miejsce jego narodzin, a na skrzyżowaniu rue Nostradamus i rue Carnot stoi fontanna z popiersiem. To dwa bliskie sobie przystanki w centrum. Późniejszą część życia Nostradamus związał z Salon-de-Provence, gdzie mieszkał i zmarł. Muzeum w jego dawnym domu w Salon nie jest więc domem narodzin w Saint-Remy.

Miejsce, które zainspirowało Van Gogha

Vincent van Gogh leczył się w dawnym klasztorze Saint-Paul-de-Mausole przez rok, od maja 1889 do maja 1890. Powstało wtedy blisko 150 obrazów i wiele rysunków. Artysta malował cyprysy, oliwki, pola, ogród zakładu oraz wapienne grzbiety Alpilles. Twórczość z tego okresu obejmuje również prace inspirowane dziełami innych malarzy.

„Gwiaździsta noc” powstała w czerwcu 1889 roku. Łączy obserwację z przetworzeniem widoku; namalowana osada nie jest fotograficznym odwzorowaniem dzisiejszego centrum Saint-Remy. Obraz znajduje się w nowojorskim MoMA. Spacer w Prowansji pozwala poznać krajobraz i warunki powstawania dzieła, ale nie oznacza oglądania jego oryginału.

Trasa „Les paysages de Vincent van Gogh” prowadzi przez miejsca i pejzaże związane z pobytem artysty. Reprodukcje na tablicach pomagają porównać obrazy z otoczeniem. Warto traktować je jako materiał do obserwacji: kierunek spojrzenia, kadrowanie i sposób użycia koloru mają znaczenie większe niż próba odnalezienia każdego elementu płótna w dzisiejszym terenie.

Saint-Remy dziś

Historyczne centrum jest zamieszkane i pełni funkcje handlowe, kulturalne oraz gastronomiczne. Wąskie uliczki łączą place, galerie, sklepy i dawne rezydencje. Bulwary z platanami tworzą szerszą przestrzeń wokół zwartej zabudowy. Spacer może więc przeplatać oglądanie fasad z krótkimi wizytami we wnętrzach.

Targi są częścią miejscowego życia i sposobem poznawania regionalnych produktów: oliwy, oliwek, ziół, miodów czy wyrobów rzemieślniczych. Zmieniają również ruch w centrum i dostępność miejsc parkingowych. Terminy targu i sezonowych wydarzeń znajdują się w bloku praktycznym.

Muzea pokazują różne strony miasta. Musee des Alpilles zajmuje się kulturą regionu, Hotel de Sade archeologią, a Musee Estrine sztuką nowoczesną i współczesną oraz interpretacją twórczości Van Gogha. Nie trzeba odwiedzać wszystkich podczas krótkiego pobytu; warto wybrać je zgodnie z zainteresowaniami.

Spacer po Saint-Remy-de-Provence

Historyczne centrum Saint-Remy jest niewielkie i otoczone pierścieniem bulwarów – w miejscu dawnych murów – obsadzonych platanami, z kawiarniami i sklepami. Spacer zaczyna się przy kolegiacie Saint-Martin, prowadzi śladami Nostradamusa, przez place starego miasta do muzeów w renesansowych rezydencjach, a potem wyprowadza na południe, w stronę klasztoru Saint-Paul-de-Mausole, Les Antiques i Glanum.

Collegiale Saint-Martin

Kolegiata stoi przy place de la Republique. Część wcześniejszego kościoła zawaliła się w 1818 roku. Odbudowa przyniosła neoklasyczny korpus z monumentalnym wejściem, a zachowana starsza dzwonnica przypomina o średniowiecznej historii świątyni. Zestawienie tych elementów najlepiej widać, oglądając budynek z kilku stron.

Wnętrze jest znane z organów przebudowanych przez Pascala Quoirina w 1983 roku. Obecność instrumentu ma znaczenie także dla koncertowej tradycji miasta. Zwiedzanie kościoła warto odróżnić od udziału w nabożeństwie lub występie; podczas wydarzeń zmienia się sposób korzystania z przestrzeni.

Fontaine Nostradamus

Fontanna poświęcona Nostradamusowi znajduje się na skrzyżowaniu rue Nostradamus i rue Carnot. Popiersie pozwala rozpoznać ten punkt wśród niewielkich ulic starego miasta. To pomnik upamiętniający autora, a nie element zachowanego domu rodzinnego.

Od fontanny można przejść w stronę rue Hoche. Warto potraktować oba przystanki razem: jeden przedstawia późniejszą pamięć o Nostradamusie, drugi wskazuje miejsce jego narodzin.

Dom narodzin Nostradamusa i resztki murów

Przy rue Hoche zachował się fragment domu, w którym w grudniu 1503 roku urodził się Michel de Nostredame – oznacza go tablica pamiątkowa. Dom jest prywatny i można go oglądać tylko z zewnątrz. W tej części miasta widać też relikty średniowiecznych murów z bramami Portail Saint-Martin i Portail du Trou.

Hotel de Ville i Fontaine des Quatre Dauphins

Przy place Jules-Pellissier stoi merostwo, mieszczące się w dawnym klasztorze augustianek. Budynek pokazuje, jak starsze obiekty religijne przystosowywano do funkcji miejskich. Przed nim znajduje się Fontaine des Quatre Dauphins, fontanna czterech delfinów.

Plac jest dobrym przystankiem między ulicami związanymi z Nostradamusem a muzeami. Przy oglądaniu fontanny warto zwrócić uwagę na rzeźbione elementy i ich relację z otaczającą zabudową. Wejście do budynku urzędu nie jest konieczne, żeby obejrzeć ten fragment miasta.

Place Favier i Musee des Alpilles

Dawny „plac ziołowy” (Place aux Herbes), dziś Place Favier, otaczają kamienice z XVII i XVIII wieku. Przy placu stoi renesansowy Hotel Mistral de Mondragon z wewnętrznym dziedzińcem, w którym mieści się Musee des Alpilles – muzeum historii, tradycji i kultury regionu, z kolekcjami etnograficznymi, strojami, santonami, grafiką i starożytnościami.

Hotel de Sade

Hotel de Sade łączy relikty późnoantycznych term, budowle religijne i renesansową rezydencję wzniesioną w 1513 roku dla Balthazara de Sade. Francuskie hotel particulier oznacza miejską rezydencję, a nie hotel noclegowy. Nazwa nie oznacza też, że mieszkał tu słynny markiz de Sade.

Zespół mieścił kaplicę czarnych pokutników, a później stał się miejscem przechowywania i prezentacji znalezisk z Glanum. Przedmioty wydobyte podczas wykopalisk uzupełniają oglądanie ruin miasta: pozwalają zobaczyć detale rzeźby i wyposażenia. Historię kolejnych przekształceń przedstawia Hotel de Sade.

Musee Estrine

Musee Estrine mieści się w XVIII-wiecznym Hotel Estrine. Jego centrum interpretacji przybliża życie, korespondencję i znaczenie twórczości Van Gogha. Materiały multimedialne służą poznaniu artysty i jego wpływu na późniejsze malarstwo; nie należy oczekiwać stałej ekspozycji oryginałów jego obrazów.

Program muzeum obejmuje sztukę nowoczesną i współczesną. To inna perspektywa niż etnografia w Musee des Alpilles czy archeologia w Hotel de Sade. Po obejrzeniu reprodukcji w terenie można wrócić do muzealnej opowieści o sposobie patrzenia na krajobraz, a wybraną wystawę potraktować jako osobną część wizyty.

Klasztor Saint-Paul-de-Mausole

Na południe od centrum, przy drodze do Glanum, stoi klasztor Saint-Paul-de-Mausole – dawny klasztor kanoników z romańskim kościołem i krużgankiem, w którym od 1807 roku działał zakład dla chorych psychicznie i w którym w latach 1889–1890 leczył się Van Gogh.

Les Antiques i Glanum

Les Antiques to dwa różne rzymskie zabytki: mauzoleum Juliuszy z około 30–20 roku p.n.e. oraz łuk miejski wzniesiony w pierwszych dekadach I wieku n.e. Nie powstały jednocześnie. Mauzoleum upamiętnia rodzinę lokalnych notabli, a dekoracja łuku odnosi się do władzy Rzymu i podporządkowania Galii.

Stoją po drugiej stronie drogi względem wejścia na stanowisko Glanum. Obejrzenie tych monumentów jest osobnym przystankiem i nie zastępuje trasy przez forum, termy, domy oraz strefę świętego źródła. Przy przechodzeniu pomiędzy miejscami trzeba uwzględnić ruch na drodze.

Poza miastem – masyw Alpilles

Saint-Remy jest doskonałym punktem wypadowym do odkrywania malowniczego masywu Alpilles. Te niewielkie wapienne góry oferują wspaniałe szlaki piesze i rowerowe, z których rozciągają się spektakularne widoki na okoliczne winnice, gaje oliwne i pola. Kilka kilometrów na południowy zachód leży Les Baux-de-Provence, a ze wzgórz nad Glanum rozpościera się panorama na całą równinę.

Jak zwiedzać Saint-Remy-de-Provence

Pół dnia pozwala obejrzeć centrum i wybrać jedno muzeum. Na połączenie starówki ze Saint-Paul-de-Mausole, Les Antiques oraz Glanum warto przeznaczyć dzień. Zwiedzanie większej liczby wnętrz wygodniej rozdzielić na dwa dni, zamiast traktować każdą wizytę jako szybki postój.

Trasa miejska i odcinek u podnóża Alpilles mają inny charakter. W centrum łatwo robić przerwy na placach, natomiast dojście na południe wymaga osobnego czasu i uwzględnienia pogody. Latem przydadzą się woda i nakrycie głowy. Wizyta na stanowisku archeologicznym nie jest spacerem po płaskiej sali muzealnej.

Saint-Remy dobrze łączy się z Awinionem, Arles i Les Baux-de-Provence. Dojazd, parkingi, targ, udostępnianie muzeów oraz biuro opisano w informacjach praktycznych.

Saint-Remy-de-Provence – najczęstsze pytania

Czy „Gwiaździstą noc” można obejrzeć w Saint-Remy?

Oryginał znajduje się w MoMA w Nowym Jorku. W Saint-Remy poznaje się miejsca pobytu artysty, reprodukcje i materiały interpretacyjne. Muzealna opowieść o Van Goghu nie oznacza ekspozycji jego najsłynniejszego płótna.

Czy dom narodzin Nostradamusa jest muzeum?

Dom przy rue Hoche ogląda się z zewnątrz. Muzeum w późniejszym miejscu zamieszkania Nostradamusa znajduje się w Salon-de-Provence. To dwa różne punkty związane z jego biografią.

Czy Les Antiques wymagają biletu do Glanum?

Monumenty i stanowisko archeologiczne to osobne miejsca. Dostęp do Les Antiques nie jest wejściem na teren wykopalisk; szczegóły zwiedzania Glanum znajdują się w jego artykule.

Czy można zobaczyć najważniejsze miejsca bez wchodzenia do muzeów?

Tak. Trasa obejmuje fasady, place, miejsca związane z Nostradamusem i Les Antiques. Jeśli ważne są zbiory lub krużganki, trzeba dopasować program do udostępniania wybranego obiektu.

Czy Saint-Remy ma dworzec pasażerski przy centrum?

Dojazd koleją odbywa się przez inne miasta, m.in. Awinion lub Arles, z dalszym przejazdem autobusem. Przy planowaniu dnia trzeba uwzględnić także kurs powrotny.

Informacje praktyczne
Co warto zobaczyć:
Miejsca podczas spaceru:
Kolegiata Saint-Martin:
• Lokalizacja:
– przy place de la Republique
• Wstęp i bilety:
– wstęp bezpłatny, poza nabożeństwami

Fontaine Nostradamus i dom narodzin:
• Lokalizacja:
– rue Carnot/rue Nostradamus oraz rue Hoche
• Informacje dodatkowe:
– dom oglądany z zewnątrz

Merostwo i Fontaine des Quatre Dauphins:
• Lokalizacja:
– place Jules-Pellissier

Musee des Alpilles:
• Lokalizacja:
– 1 place Favier
• Wstęp i bilety:
– Bilet 7 €, ulgowy 4 €, poniżej 18 lat bezpłatnie. zwiedzanie muzeum
• Godziny otwarcia:
– kwiecień–wrzesień wtorek–niedziela 10.00–13.00 i 14.00–18.00, październik–marzec środa–sobota 13.00–17.30
– zamknięte 1 stycznia, 1 maja i 25 grudnia

Hotel de Sade:
• Lokalizacja:
– 1 rue du Parage
• Wstęp i bilety:
– Środowe wizyty z przewodnikiem do 31 marca 2027 o 14.30, od 12 lat, 7 €, rezerwacja internetowa
• Zwiedzanie:
– zwykłe zwiedzanie zawieszone do czerwca 2027
• Informacje dodatkowe:
– liczba miejsc ograniczona. wizyty poza sezonem

Musee Estrine:
• Lokalizacja:
– place Philippe Latourelle
• Wstęp i bilety:
– bilet normalny 9–12 € zależnie od wystawy. godziny i bilety
• Godziny otwarcia:
– poza poniedziałkiem
– Październik 10.00–13.00 i 14.00–18.00
– listopad–grudzień oraz luty–marzec 14.00–17.30
– kwiecień–czerwiec 10.00–13.00 i 14.00–18.00
– lipiec–wrzesień 10.00–18.00
– Ostatnie wejście 30 minut przed zamknięciem

Les Antiques:
• Wstęp i bilety:
– dostęp bezpłatny
• Informacje dodatkowe:
– mauzoleum i łuk po drugiej stronie drogi od Glanum
Pozostałe miejsca:
Lac des Peiroou:
• Lokalizacja:
– jezioro zaporowe na południe od miasta, przy szlakach w Alpilles

Chapelle Saint-Roch:
• Informacje dodatkowe:
– quartier des Jardins
Informacja turystyczna
Office de tourisme intercommunal Alpilles en Provence – Saint-Remy-de-Provence
Place Jean Jaures, 13210 Saint-Remy-de-Provence
Czynna:
• Listopad–marzec: poniedziałek–sobota 9.15–12.30 i 14.00–17.30; czwartek rano, niedziele i święta zamknięte, również 26 grudnia i 2 stycznia.
• Kwiecień–czerwiec i wrzesień: poniedziałek–sobota 9.15–12.30 i 14.00–18.00; niedziele i święta 10.00–12.30.
• Październik: poniedziałek–sobota 9.15–12.30 i 14.00–17.30; niedziele 10.00–12.30.
• Lipiec–sierpień: poniedziałek–sobota 9.15–18.00; niedziele i święta 10.00–17.00. kontakt i godziny biura.
Bilety łączone i karty:
Dojazd
Samochodem:
Z Awinionu do Saint-Remy-de-Provence prowadzi trasa przez D571. Od Arles najwygodniej jechać przez Alpilles w kierunku Saint-Remy. Po dojeździe do miasta najlepiej korzystać z parkingów otaczających historyczne centrum i dalej poruszać się pieszo.
Komunikacja publiczna:
• Zou! 707: Avignon – Saint-Remy – Arles; tylko część kursów jedzie przez Glanum i Les Baux. rozkład 707 do 2 lipca 2027.
• Zou! 704: Cavaillon – Saint-Remy – Arles. rozkład 704.
Pieszo i rowerem:
Z centrum na południe w stronę Saint-Paul-de-Mausole, Les Antiques i Glanum; osobny odcinek spaceru avenue Vincent van Gogh.
Parkingi:
• Strefa zielona bezpłatna; m.in. Arènes Chomel-Coinon, Coste i Aubanel.

• Strefy pomarańczowa i czerwona: dla odwiedzających pierwsze 90 minut bezpłatne, potem 0,50 € za 15 minut w godz. 9.00–19.00, cały rok, codziennie. Liberation jest obecnie płatny dla odwiedzających.

Parking des Antiques:
• Informacje:
– odrębna taryfa, do 7 godz
– 59 min ryczałt 4 €
– od 8 godzin 15,50 €/h
– Bilet ważny tylko na tym parkingu. mapa i taryfy parkingowe
Uwagi:
Glanum, Les Antiques i Saint-Paul-de-Mausole leżą na południe od centrum przy avenue Vincent van Gogh i wymagają osobnego dojścia lub krótkiego przejazdu. W środę rano duży targ zajmuje znaczną część centrum i wpływa na parkowanie.
Targi
Stałe:
Środa 8.00–13.00, place de la Republique i ulice centrum. targ prowansalski.
Sezonowe:
• grudzień, weekend: Marché de Noël des Péquélets, place de la Mairie
Na miejscu
Najlepsza pora:
Wiosna i wczesna jesień; latem odcinki na zewnątrz planować rano, wnętrza zgodnie z godzinami otwarcia.
Wózki, dzieci i dostępność:
Starówka i trasa pod Alpilles mają różne nawierzchnie. Musee Estrine deklaruje dostępność wszystkich przestrzeni dla osób z ograniczoną mobilnością. dostępność muzeum.
Wskazówki:
Środowy targ zwiększa ruch w centrum. Na samo miasto i wybrane muzeum pół dnia; z zabytkami na południu dzień. Hotel de Sade wymaga dopasowania wizyty do ograniczonego programu.

Miejscowości w pobliżu