Blog – Prowansja

Dwa niemal identyczne obrazy w Musée Granet prowadzą do początków kariery Cézanne’a. Historia kopii Frilliégo pokazuje młodego malarza, zanim wypracował własny język.
Praczka uzbrojona w pałkę miała odebrać tureckiemu chorążemu sztandar podczas oblężenia Nicei w 1543 roku. Współczesne wydarzeniom kroniki jednak o niej milczą, a Catherine Ségurane pojawia się w źródłach dopiero wiele lat później.
Ludwikowi XIV przypisuje się zdanie, że to najpiękniejszy mur jego królestwa. Ściana sceny w Orange ma 37 metrów wysokości i jako jedyna na Zachodzie przetrwała w pełnej wysokości od czasów Augusta.
W średniowieczu wewnątrz starożytnego amfiteatru w Arles zbudowano całe miasto — 212 domów, dwa kościoły, ponad 2000 mieszkańców. Dopiero w XIX wieku wyburzono zabudowę, by odsłonić ruiny. Dziś znów jest areną corridy.
6 czerwca 1651 roku w ruinach Teatru Antycznego w Arles robotnicy kopiący studnię natrafili na marmurową głowę, a potem kolejne fragmenty posągu — brakowało jednak obu ramion. Rzeźbę, mierzącą około 2,20 metra, początkowo uznano za Dianę, zanim rozpoznano w niej Wenus. Tak zaczęła się historia, która na ponad trzy stulecia połączyła prowansalskie miasto z Luwrem.
Waldensi odegrali ważną rolę w ponownym zasiedlaniu części Luberonu pod koniec średniowiecza, zanim stali się ofiarami brutalnych represji religijnych. Historia ich osadnictwa i masakry z 1545 roku pozwala zobaczyć Prowansję nie tylko jako krainę wiosek i krajobrazów, ale także jako miejsce ostrych konfliktów wyznaniowych.
Paul Cézanne namalował Mont Sainte-Victoire ponad osiemdziesiąt razy — z tego samego miejsca, przez dwie dekady. Po jego śmierci atelier zachowano dokładnie takim, jak je zostawił. Jego płaszcz wciąż wisi na kołku przy drzwiach.
Tarascon skrywa legendę o potworze Tarasque poskromionym przez świętą Martę – a od 1946 roku ta sama celebracja łączy się z postacią Tartarina Daudeta.
Mont Ventoux łączy dwie historie sprzed sześciu wieków: wejście Petrarki uznawane za narodziny nowożytnej wrażliwości i tragiczną śmierć kolarza Toma Simpsona.
Val d’Enfer pod Les Baux to wapienny krajobraz pełen ostrych form, szczelin i dawnych kamieniołomów. Z czasem obrosła go legenda o inspiracji dla Dantego, a później ten sam skalny świat stał się scenerią filmu Cocteau i przestrzenią Carrières des Lumières.
Pont du Gard: legenda o pakcie z diabłem, który stawia most w jedną noc, oraz prawdziwa historia budowy – bez zaprawy, sześciotonowe bloki, magna rota.
Bories powstawały z kamienia układanego bez zaprawy i służyły przede wszystkim jako zabudowania gospodarcze związane z rolnictwem. Najbardziej znane skupisko pod Gordes pokazuje ich różnorodność, ale warto oddzielić rzeczywistą historię tych konstrukcji od późniejszych opowieści przypisujących im znacznie starsze pochodzenie.
Od „Roku w Prowansji” po późniejsze książki Peter Mayle stworzył własny literacki przewodnik po południu Francji. Zestawienie pomaga wybrać najlepszy tytuł na początek, pokazuje czym różnią się kolejne książki i które z nich najmocniej oddają rytm Luberonu, codzienność mieszkańców i prowansalskie poczucie humoru.
Śladami Petera Mayle’a najlepiej podróżować nie według pojedynczych adresów, lecz według rytmu miejsc, o których pisał: targu, winnicy, kamiennej wioski i długiego obiadu. Ménerbes, Lourmarin i inne zakątki Luberonu pozwalają zobaczyć krajobraz, który stał się tłem jego najbardziej znanych książek.
Dla wielu czytelników Prowansja zaczęła się nie od podróży, lecz od książki. Oficjalna strona autora podaje, że „Rok w Prowansji” sprzedał się w około 6 milionach egzemplarzy i został przełożony na 40 języków — skala wpływu, która dobrze tłumaczy, dlaczego po latach wciąż wraca pytanie: czy ten opisany przez Mayle’a świat jeszcze istnieje?
Peter Mayle zamienił codzienność Luberonu w literaturę, którą czytelnicy na całym świecie potraktowali jak zaproszenie do Prowansji. Jego biografia pokazuje jednak znacznie więcej niż sukces „Roku w Prowansji”: drogę od reklamy i książek edukacyjnych po życie pisarza, który uczynił południe Francji swoim najważniejszym tematem.
Moja droga do Prowansji zaczęła się na długo przed pierwszym wyjazdem. Książki Petera Mayle’a pokazały mi region nie jako zbiór zabytków, lecz jako codzienność z własnym rytmem, humorem i drobnymi rytuałami — i właśnie ta wizja po latach zamieniła czytanie w rzeczywistą podróż.
Van Gogh spędził w Saint-Paul de Mausole nieco ponad rok — od 8 maja 1889 do 16 maja 1890 roku — przyjeżdżając tu dobrowolnie po kryzysach, które wcześniej doprowadziły go do hospitalizacji w Arles. Dawny klasztor pod Saint-Rémy-de-Provence stał się dla niego nie tylko miejscem leczenia, ale pracownią i punktem obserwacyjnym, z którego wyrastały jedne z najbardziej rozpoznawalnych obrazów końca XIX wieku.
Musée de la Lavande w Coustellet pozwala zobaczyć lawendę od strony rzemiosła: dawnych alembików, destylacji, odmian roślin i pracy producentów. To wizyta szczególnie ciekawa wtedy, gdy chce się odróżnić prawdziwą lawendę od lawandyny i zrozumieć, co właściwie dzieje się z rośliną po zbiorze.
Paul Cézanne jest nierozerwalnie związany z Aix-en-Provence i krajobrazem Sainte-Victoire. Jego dom rodzinny, atelier, miejsca pracy i punkty widokowe pozwalają prześledzić drogę artysty od prowincjonalnego Aix do pozycji jednego z najważniejszych malarzy nowoczesności — bez sprowadzania jego biografii do jednego słynnego motywu.
Frédéric Mistral zrobił dla języka i kultury Prowansji coś więcej niż tylko napisał kilka słynnych poematów. Współtworzył Félibrige, pracował nad słownikiem języka oksytańskiego, zdobył literacką Nagrodę Nobla i zbudował trwały symbol regionalnej tożsamości, której ślady wciąż są widoczne w Maillane i całej Prowansji.
Z wioską Fontaine-de-Vaucluse związana jest legenda o przerażającym stworzeniu zwanym Coulobre — pół-salamandrze, pół-wężu, które żyło w głębinach źródła Sorgue. W znanej od XV wieku wersji to właśnie włoski poeta Petrarka, spacerując nocą nad rzeką ze swoją muzą Laurą, miał stoczyć z bestią walkę na śmierć i życie — z tragicznymi dla ukochanej konsekwencjami.
Nazwa miasteczka w sercu Camargue wiąże się z legendą sięgającą wczesnych lat chrześcijaństwa: po ukrzyżowaniu Jezusa kilka kluczowych postaci — wśród nich Maria Jakobe i Maria Salome, obecne przy Jego grobie — miało zostać wygnanych z Ziemi Świętej w łodzi bez steru i żagli. To wydarzenie dało początek jednej z najważniejszych pielgrzymek na południu Francji.
Fontaine-de-Vaucluse leży na końcu drogi prowadzącej donikąd, tam gdzie szmaragdowa rzeka Sorgue wybucha z gór niemal magicznie, z siłą prawie niespotykaną w Europie. Naukowcy do dziś nie wskazali dokładnie jej źródła — ale jedna z bardziej popularnych francuskich legend opowiada o wiejskim skrzypku imieniem Basile, który zasnął w cieniu, a obudziła go piękna nimfa.